01Öne Çıkan Noktalar
- Peru, 2023 yılında 64.36 milyar dolar değerinde mal ihraç etti. Bu tutar, 2022 yılındaki 58.17 milyar dolara kıyasla %10.6 artarak son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
- Büyük ölçüde bakır konsantresinden oluşan cevherler, cüruf ve kül kategorisi, 26.95 milyar dolar ve toplam ihracatın %41.9'unu oluşturan payla tüm ihracat kategorilerinin başında yer aldı.
- Büyük ölçüde altın ve gümüşten oluşan kıymetli metaller, inciler ve değerli taşlar kategorisi, 8.68 milyar dolar ve %13.5'lik payla ikinci sırada yer aldı.
- Çin, Peru'nun ihracatının %36.0'ını, yani 23.16 milyar dolarlık kısmını satın aldı. Bu tutar, listedeki sonraki beş ticaret ortağının toplamından daha yüksekti.
025 Yıllık Trend
| Yıl | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Değer | $46,1Mlr. | $38,8Mlr. | $56,3Mlr. | $58,2Mlr. | $64,4Mlr. |
03En Büyük İhracat Pazarları (2023)
| Sıra | Ortak | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Çin | $23,2Mlr. | 36,0% |
| 2 | Amerika Birleşik Devletleri | $9,2Mlr. | 14,3% |
| 3 | Kanada | $3,0Mlr. | 4,6% |
| 4 | Hindistan | $2,5Mlr. | 3,9% |
| 5 | Güney Kore | $2,3Mlr. | 3,6% |
| 6 | Japonya | $2,2Mlr. | 3,4% |
| 7 | Şili | $1,9Mlr. | 3,0% |
| 8 | İspanya | $1,9Mlr. | 2,9% |
| 9 | Hollanda | $1,8Mlr. | 2,8% |
| 10 | Brezilya | $1,7Mlr. | 2,7% |
04En Büyük İhracat Kategorileri (2023)
| Sıra | Kategori | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Cevherler, Cüruf ve Kül | $26,9Mlr. | 41,9% |
| 2 | Doğal veya Kültür İncileri, Kıymetli veya Yarı Kıymetli Taşlar, Kıymetli Metaller, Kıymetli Metallerle Kaplanmış Metaller ve Bunlardan Eşyalar; İmitasyon Takılar; Madeni para | $8,7Mlr. | 13,5% |
| 3 | Yenilebilir Meyve ve Kuruyemişler; Narenciye veya Kavun Kabuğu | $5,5Mlr. | 8,5% |
| 4 | Mineral Yakıtlar, Mineral Yağlar ve Bunların Distilasyonundan Elde Edilen Ürünler; Bitümlü Maddeler; Mineral Mumlar | $4,4Mlr. | 6,8% |
| 5 | Bakır ve Bakırdan Eşyalar | $3,6Mlr. | 5,6% |
| 6 | Balıklar ve Kabuklular, Yumuşakçalar ve diğer Su Omurgasızları | $1,4Mlr. | 2,1% |
| 7 | Gıda Endüstrisinden Kaynaklanan Kalıntılar ve Atıklar; Hazır Hayvan Yemi | $1,2Mlr. | 1,9% |
| 8 | Kahve, Çay, Mate ve Baharatlar | $1,1Mlr. | 1,8% |
| 9 | Örme veya Tığ işi Giyim Eşyaları ve Giyim Aksesuarları | $1,1Mlr. | 1,7% |
| 10 | Çinko ve Çinkodan Eşyalar | $853,6M | 1,3% |
05Ticaret Ortağı Haritası
06Analiz
İhracat, Son Beş Yılın En Yüksek Seviyesine Ulaştı
Peru, 2023 yılında 64.36 milyar dolar değerinde mal ihraç etti. Bu tutar, 2022 yılındaki 58.17 milyar dolara kıyasla %10.6 artış anlamına gelmektedir. Böylece ülke, bu beş yıllık veri setindeki en yüksek toplam ihracat değerine ulaştı ve pandemi dönemindeki dip seviyeden bu yana üst üste dördüncü yıl büyüme kaydetti.
İhracat 2019 yılında 46.13 milyar dolar seviyesindeydi. Pandeminin küresel ticareti ve madencilik faaliyetlerini aksatmasıyla 2020 yılında 38.76 milyar dolara geriledi. Ardından güçlü bir toparlanma yaşandı. Toplam ihracat 2021 yılında 56.26 milyar dolara sıçradı ve yükselişini sürdürerek 2022 yılında 58.17 milyar dolara, 2023 yılında ise 64.36 milyar dolara ulaştı. 2020 yılındaki dip seviyeden itibaren art arda dört yıl büyüme kaydedilmesi, toplam ihracatı pandemi öncesi seviyesinin belirgin biçimde üzerine taşıdı. Bu toparlanma biçimi, bu veri setinde madenciliğin ağırlık taşıdığı bazı diğer ekonomilerde de görülmektedir. Metal fiyatları, maden üretimi ve küresel talep birbirinden bağımsız biçimde değişebilmektedir. Bu üç alanda aynı anda güçlü bir yıl yaşanması, Peru'nun 2023 yılında kaydettiği ölçekteki artışı açıklamaya yardımcı olmaktadır.
Bakır, Altın ve Gümüş, Madencilik Odaklı İhracat Ekonomisine Hâkim
Cevherler, cüruf ve kül kategorisi, büyük ölçüde bakır konsantresinin etkisiyle 2023 yılında 26.95 milyar dolar değerine ve toplam ihracatın %41.9'una ulaşarak tüm ihracat kategorilerinin başında yer aldı. Uygulamada büyük ölçüde altın ve gümüşten oluşan kıymetli metaller, inciler ve değerli taşlar kategorisi ise 8.68 milyar dolar ve %13.5'lik payla ikinci sırada geldi. Peru, 2019 itibarıyla dünyanın en büyük ikinci bakır, gümüş ve çinko üreticisiydi. Aynı mineral kaynak tabanı, listenin ilerleyen sıralarında da kendini göstermektedir. Yukarıda yer alan ham cevher kategorisinden ayrı olarak sınıflandırılan bakırdan eşya, %5.6'lık payla (3.60 milyar dolar) ek katkı sağladı. Çinko ise 853.60 milyon dolar ve %1.3'lük payla ilk on kategoriyi tamamladı.
Meyveler ve sert kabuklu yemişler, 5.47 milyar dolar ve %8.5'lik payla üçüncü sırada yer aldı. Bu durum, Perulu üreticilerin Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya pazarlarına yönelik yaban mersini, avokado ve üzüm sevkiyatlarını artırmasıyla son yıllarda hızla büyüyen taze ürün ihracat sektörünü yansıtmaktadır. Mineral yakıtlar 4.40 milyar dolar ve %6.8'lik pay oluşturdu. Balık ve kabuklu deniz ürünleri 1.36 milyar dolar ve %2.1'lik pay sağladı. Ancak bu görece düşük oran, Peru'nun balıkçılık sektörünün gerçek büyüklüğünü tam olarak yansıtmamaktadır. Çünkü bu sektörde üretilen ürünlerin önemli bir bölümü ülke dışına çıkmadan önce balık unu ve balık yağına dönüştürülmektedir. Aynı balıkçılık sektörüyle yakından bağlantılı olan gıda sanayisi artıkları ve hazırlanmış hayvan yemleri, 1.19 milyar dolar ve %1.9'luk pay sağladı. Kahve, çay ve baharatlar 1.14 milyar dolar ve %1.8'lik paya ulaştı. Örme giyim ürünleri ise 1.08 milyar dolar ve %1.7'lik payla listeye girdi.
Bakır, altın ve gümüş ile çinko olmak üzere dört ayrı metal, Peru'nun yurt dışına sattığı ürünlerin toplam değerinin yarısından çok daha büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Buna mineral yakıtlar da eklendiğinde, ihracat tabanının neredeyse tamamının yer altından çıkarılan kaynaklara dayandığı görülmektedir. Tarım ve balıkçılık ise geri kalan bölümün daha küçük ancak kayda değer bir payını oluşturmaktadır. Bu veri setinde, tek bir ürüne veya enerji kaynağına bağımlılıktan ziyade çıkarma endüstrilerinde bu ölçüde yoğunlaşma gösteren çok az ekonomi bulunmaktadır. Peru örneğinde birden fazla metalin aynı anda öne çıkması, temel emtia fiyatı riskinin yalnızca tek bir ürüne bağlı kalmak yerine bakır, altın, gümüş ve çinko arasında dağılmasını sağlamaktadır.
Çin, Peru İhracatının Üçte Birinden Fazlasını Satın Alıyor
Çin, 2023 yılında Peru'nun ihracatının %36.0'ını satın aldı. Bu tutar 23.16 milyar dolara ulaştı ve listedeki sonraki beş ticaret ortağının toplamını aştı. ABD, 9.18 milyar dolar ve %14.3'lük payla ikinci sırada yer alırken Kanada, 2.99 milyar dolar ve %4.6'lık payla onu izledi. Bu üç alıcı, birlikte toplam ihracat değerinin %54.9'unu oluşturdu.
Hindistan, 2.53 milyar dolar ve %3.9'luk pay sağlarken Kore Cumhuriyeti 2.34 milyar dolar ve %3.6'lık paya sahipti. Japonya 2.22 milyar dolar ve %3.4'lük pay oluşturdu. Şili'nin payı 1.95 milyar dolar ve %3.0 oldu. İspanya 1.88 milyar dolar ve %2.9'luk pay sağlarken Hollanda 1.80 milyar dolar ve %2.8'lik paya ulaştı. Brezilya ise 1.73 milyar dolar ve %2.7'lik payla ilk on pazarı tamamladı.
Çin'in bu listedeki ilk sıradaki konumu, yukarıda açıklanan mineral yoğunlaşmasıyla yakından ilişkilidir. Tek bir alıcının bir ülkenin toplam ihracat değerinin üçte birinden fazlasını karşılaması önemli bir bağımlılık yaratmaktadır. Bu durum, Peru'nun ihracat gelirlerini Çin'in bakır ve diğer sanayi metallerine yönelik talebindeki değişimlere karşı hassas hâle getirmektedir. Ticaret ortaklarının daha dengeli dağıldığı bir yapı, böyle bir hassasiyeti azaltabilirdi.
Birlikte değerlendirildiğinde, Peru'nun 2023 yılı ihracat verileri, ağırlıklı olarak bakır, altın ve gümüş üzerine kurulu bir madencilik ekonomisini ortaya koymaktadır. İhracatın büyük bölümü tek bir baskın alıcıya yönelirken taze tarım ürünleri ve balıkçılık toplam içinde daha küçük ancak gerçek bir paya sahiptir. Küresel metal piyasalarında ve özellikle Çin'in talebinde yaşanacak gelişmeler, Peru'nun ihracat gelirleri açısından muhtemelen diğer tüm tekil etkenlerden daha belirleyici olacaktır.