01Belangrijkste Punten
- Ivoorkust exporteerde in 2023 voor 18,35 miljard dollar aan goederen, een stijging van 11,7% ten opzichte van de 16,43 miljard dollar in 2022, het vierde jaar op rij van groei.
- Cacao en cacaobereidingen waren veruit de grootste exportcategorie met 31,6% van de waarde, ter waarde van $5,81 miljard.
- Nederland was de topbestemming met 11,5% ($2,11 miljard), op de voet gevolgd door Zwitserland met 10,6% ($1,95 miljard), beide belangrijke cacaohandels- en verwerkingscentra.
- De top drie bestemmingen van Ivoorkust waren samen goed voor slechts 30,8% van de exportwaarde, een relatief lage concentratie voor een economie die zo afhankelijk is van een handvol grondstoffen.
025-Jaarstrend
| Jaar | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Waarde | $12,7mld | $12,5mld | $15,3mld | $16,4mld | $18,4mld |
03Belangrijkste Exportmarkten (2023)
| Rang | Partner | Waarde | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 1 | Nederland | $2,1mld | 11,5% |
| 2 | Zwitserland | $1,9mld | 10,6% |
| 3 | Mali | $1,6mld | 8,7% |
| 4 | Maleisië | $912,4mln | 5,0% |
| 5 | Vietnam | $912,2mln | 5,0% |
| 6 | Burkina Faso | $792,4mln | 4,3% |
| 7 | China | $776,7mln | 4,2% |
| 8 | Verenigde Staten | $767,9mln | 4,2% |
| 9 | Frankrijk | $673,0mln | 3,7% |
| 10 | Duitsland | $650,0mln | 3,5% |
04Belangrijkste Exportcategorieën (2023)
| Rang | Categorie | Waarde | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 1 | Cacao en cacaobereidingen | $5,8mld | 31,6% |
| 2 | Minerale brandstoffen, minerale oliën en producten van de distillatie ervan; Bitumineuze stoffen; Minerale wassen | $2,9mld | 15,8% |
| 3 | Natuurlijke of gekweekte parels, edelstenen of halfedelstenen, edele metalen, metalen bekleed met edele metalen, en werken daarvan; Imitatiesieraden; Munt | $2,4mld | 12,8% |
| 4 | Rubber en artikelen daarvan | $2,1mld | 11,2% |
| 5 | Eetbaar fruit en noten; Schil van citrusvruchten of meloenen | $1,5mld | 8,2% |
| 6 | Schepen, boten en drijvende constructies | $1,0mld | 5,5% |
| 7 | Dierlijke of plantaardige vetten en oliën en hun splitsingsproducten; Bereide eetbare vetten; Dierlijke of plantaardige was | $327,7mln | 1,8% |
| 8 | Essentiële oliën en harsoïden; Parfumerieën, cosmetische of toiletpreparaten | $287,3mln | 1,6% |
| 9 | Katoen | $224,1mln | 1,2% |
| 10 | Kunststoffen en artikelen daarvan | $175,9mln | 1,0% |
05Kaart van Handelspartners
06Analyse
Alleen al cacao is goed voor bijna een derde van de Ivoriaanse export
Ivoorkust exporteerde in 2023 voor 18,35 miljard dollar aan goederen. Dat was 11,7% meer dan de 16,43 miljard dollar het jaar daarvoor. Cacao en cacaobereidingen voerden alle andere categorieën met een ruime marge aan, ter waarde van 5,81 miljard dollar, of 31,6% van de totale exportwaarde. Ivoorkust en buurland Ghana leveren samen iets minder dan de helft van de cacao in de wereld. Het gewas blijft de ruggengraat van de Ivoriaanse economie, en in zekere zin domineren maar weinig afzonderlijke grondstoffen de nationale exportlijst. Minerale brandstoffen volgden met 15,8% ($2,89 miljard). Ivoorkust is op zichzelf een bescheiden olieproducent en raffineert ruwe olie in eigen land. Dat maakt het een van de relatief weinige West-Afrikaanse economieën die brandstof in eigen land verwerken, in plaats van volledig afhankelijk te zijn van geïmporteerde geraffineerde producten.
Edelstenen en metalen, voornamelijk goud, stonden op de derde plaats met 12,8% ($2,35 miljard), wat een weerspiegeling is van een mijnbouwsector die de afgelopen tien jaar snel is gegroeid. Nieuwere mijnen in het noorden en westen van het land zijn in dat traject in gebruik genomen, waardoor goud een van de snelst groeiende exportverdieners van Ivoorkust is geworden, ook al blijft cacao veruit het dominante gewas. Ivoorkust produceert ruwweg driekwart van Afrika's natuurlijke rubber, en die oogst voegde 11,2% ($2,05 miljard) toe aan het exporttotaal. Dat maakt het land de dominante rubberleverancier van het continent, en behoort tot de top van de wereld. Fruit en noten droegen 8,2% bij (€1,51 miljard), een categorie die waarschijnlijk wordt aangevoerd door cashewnoten. Ivoorkust is een van de grootste telers van rauwe cashewnoten ter wereld. Een groot deel van die oogst verlaat het land echter nog steeds onverwerkt en wordt verscheept om elders te worden gepeld en geroosterd. Cacao heeft door lokale vermaling steeds meer een pad met meer toegevoegde waarde ingeslagen, maar cashewnoten hebben grotendeels nog niet dezelfde verschuiving gevolgd. Schepen, boten en drijvende constructies namen nog eens 5,5% ($1,00 miljard) voor hun rekening. Dierlijke en plantaardige vetten, essentiële oliën en cosmetica, katoen en kunststoffen completeerden de top tien. Geen enkele heeft op zichzelf meer dan 2% van de totale exportwaarde in handen.
Amsterdam en Zürich anker waar Ivoriaanse cacao terechtkomt
Nederland stond op de eerste plaats onder de bestemmingen en nam 11,5% van de export voor zijn rekening, ter waarde van 2,11 miljard dollar. De haven van Amsterdam vormt samen met het nabijgelegen Zaanstad het grootste cacaocluster ter wereld, dat ongeveer een kwart van de wereldwijde verwerking van cacaobonen verzorgt. Dat maakt het tot de natuurlijke landingsplaats voor een groot deel van wat Ivoorkust verscheept. Zwitserland volgde met 10,6% ($1,95 miljard). Zwitserland verwerkt zelf slechts een klein stukje cacao uit de wereld. Grote handelshuizen beheren in plaats daarvan een groot deel van de cacao-inkoop en -logistiek in de wereld vanuit Zwitserse kantoren. Dat verklaart de buitensporige aanwezigheid op de lijst, ondanks de bescheiden binnenlandse maalcapaciteit. Mali staat op de derde plaats met 8,7% ($1,59 miljard).
Mali is geheel door land omgeven en is sterk afhankelijk van Ivoriaanse havens om zijn eigen goederen van en naar de kust te vervoeren. Dat verklaart waarschijnlijk een deel van dat cijfer, afgezien van de directe consumptie. Samen waren Nederland, Zwitserland en Mali goed voor slechts 30,8% van de totale exportwaarde, een relatief lage concentratie voor een economie die zo afhankelijk is van een handvol grondstoffen. Maleisië en Vietnam volgden vrijwel gelijk, met respectievelijk 5,0% ($912,4 miljoen) en 5,0% ($912,2 miljoen). Beide zijn gevestigde rubberverwerkingscentra die waarschijnlijk een deel van het Ivoriaanse ruwe rubber absorberen voordat het doorgaat naar eindproducten. Burkina Faso, een ander geheel door land omgeven buurland, nam 4,3% ($792,4 miljoen). China leverde 4,2% ($776,7 miljoen), Verenigde Staten 4,2% ($767,9 miljoen), Frankrijk 3,7% ($673,0 miljoen) en Duitsland sloot de top tien af met 3,5% ($650,0 miljoen).
Vijf jaar groei door een volatiele cacaomarkt
De export van Ivoorkust is in vier van de afgelopen vijf jaar gegroeid. In 2019 bedroeg het totaal 12,72 miljard dollar. Het daalde lichtjes naar 12,45 miljard dollar in 2020, omdat de pandemie de mondiale vraag naar grondstoffen verstoorde. De export steeg vervolgens naar $15,33 miljard in 2021, steeg verder naar $16,43 miljard in 2022 en bereikte $18,35 miljard in 2023, een stijging van 11,7%. Dat betekent een gestage stijging over bijna de gehele periode van vijf jaar, met slechts een lichte terugval in 2020.
De cacaoprijzen schommelden in die periode scherp. De mondiale prijzen begonnen eind 2023 sterk te stijgen, toen gewasziektes en slechte weersomstandigheden de productie in West-Afrika terugbrachten. De Ivoriaanse cacaotransporten naar de havens daalden tijdens het seizoen 2023-2024 met ongeveer 30%, zelfs toen de wereldprijzen piekten. Dat betekent dat een deel van de groei van de exportwaarde in het totaal voor 2023 het gevolg is van hogere prijzen voor een kleinere fysieke oogst, en niet simpelweg van meer cacao die de deur uit gaat. Een oogst die zo geconcentreerd is in één enkele grondstof zorgt ervoor dat de totale exportcijfers van Ivoorkust meer blootgesteld zijn aan dat soort volatiliteit dan een meer gediversifieerde economie zou zijn. Toch wijst de vijfjaarlijkse trend vaker wel dan niet naar boven. Om beter te bekijken hoe individuele partnerlanden of productcategorieën zich jaar na jaar ontwikkelden, geven de datapanelen hierboven de volledige details achter deze cijfers.