Exporthandelsgegevens Griekenland: $55,05 miljard in 2023, een daling van 4,37%

Geraffineerde brandstof, geen ruwe olie, verklaart de grootste exportcategorie van Griekenland

Griekenland exporteerde in 2023 voor 55,05 miljard dollar aan goederen, een daling van 4,37% ten opzichte van 57,57 miljard dollar het jaar daarvoor. Minerale brandstoffen voerden in elke categorie een ruime marge aan, met een waarde van 17,82 miljard dollar, ofwel 32,36% van het totaal, ook al wint Griekenland zelf weinig ruwe olie. Hellenic Energy exporteerde de afgelopen drie jaar jaarlijks gemiddeld 8 miljoen ton brandstoffen, waarvan ongeveer 2 miljoen ton per jaar naar Zuidoost-Europese markten ging, waaronder Noord-Macedonië, Cyprus, Bulgarije, Montenegro en Servië. De grote Griekse raffinaderijen importeren ruwe olie, verwerken deze en exporteren het eindproduct, waardoor het land zich positioneert als brandstofleverancier voor een veel bredere regio dan zijn eigen binnenlandse markt.

Farmaceutische producten staan op de tweede plaats met 5,49% ($3,02 miljard), een categorie die is gebaseerd op een mix van de productie van generieke geneesmiddelen en wederuitvoer via de Griekse farmaceutische distributienetwerken. Aluminium en artikelen daarvan voegden 4,94% ($2,72 miljard) toe, gekoppeld aan de al lang bestaande bauxietmijn- en aluminiumsmeltindustrie van Griekenland, gecentreerd rond afzettingen in het bergachtige binnenland van het land. Elektrische machines droegen 4,32% bij (2,38 miljard dollar), en machines en mechanische apparaten 4,30% (2,37 miljard dollar), beide vrij typische categorieën voor een gediversifieerde Europese productie-economie. De bereiding van groenten, fruit of noten kostte 3,05% ($1,68 miljard), en kunststoffen droegen 2,99% ($1,65 miljard) bij.

Dierlijke of plantaardige vetten en oliën, vooral olijfolie, voegden 2,89% ($1,59 miljard) toe, en fruit en noten droegen 2,80% ($1,54 miljard) bij. Zuivelproducten, eieren en honing sloten de top tien af met 2,64% ($1,45 miljard), een categorie die grotendeels rond fetakaas is opgebouwd. Griekenland heeft meer dan tien jaar gevochten voor de exclusieve wettelijke rechten op de naam feta. Het kreeg voor het eerst een beschermde status in 1996, verloor het door bezwaren van andere EU-landen in 1999 en kreeg het uiteindelijk pas in 2005 voorgoed veilig. Die benaming houdt de naam nu gereserveerd voor kaas die in specifieke regio's van Griekenland wordt gemaakt, een juridische strijd die er toe deed omdat andere Europese producenten hun eigen kaas al lang onder dezelfde naam hadden verkocht.

Italië voert een redelijk evenwichtige lijst van Europese kopers aan

Italië kocht 11,49% van de Griekse export, ter waarde van 6,32 miljard dollar, de grootste afzonderlijke bestemming en de dichtstbijzijnde grote handelsbuur van Griekenland aan de overkant van de Adriatische en de Ionische Zee. Bulgarije volgde met 6,80% ($3,74 miljard), en Duitsland met 6,60% ($3,63 miljard), waarmee de top drie werd afgerond die slechts 24,88% van de totale exportwaarde uitmaakte, een echt gediversifieerde spread voor een economie van deze omvang.

Cyprus voegde 6,09% ($3,35 miljard) toe, een markt met diepe culturele en taalkundige banden met Griekenland en een natuurlijke bestemming voor dezelfde export van geraffineerde brandstoffen als hierboven beschreven. Verenigde Staten droeg 4,16% ($2,29 miljard) bij, en Spanje 4,05% ($2,23 miljard), beide markten verder weg dan de directe regionale buren van Griekenland. De Verenigd Koninkrijk voegde 3,79% ($2,09 miljard) toe, en Turkije droeg 3,57% ($1,97 miljard) bij, een substantiële handelsrelatie ondanks de langdurige politieke spanningen tussen de twee landen over Cyprus en territoriale geschillen in de Egeïsche Zee. Roemenië nam 3,52% ($1,94 miljard) in beslag, een andere Zuidoost-Europese markt die goed gepositioneerd is voor de Griekse brandstofexport, en Frankrijk sloot de top tien af met 3,49% ($1,92 miljard).

Een terugval van een energiegedreven record

Het Griekse exporttotaal steeg scherp gedurende het grootste deel van de vijfjarige periode, voordat het in 2023 weer afnam. In 2019 bedroeg het 37,89 miljard dollar, en daalde vervolgens naar 35,07 miljard dollar in 2020 toen de pandemie de wereldhandel verstoorde. De economie herstelde zich krachtig tot 47,24 miljard dollar in 2021 en steeg vervolgens verder naar 57,57 miljard dollar in 2022, een record dat grotendeels te danken was aan de sterk stijgende mondiale energieprijzen na de Russische invasie van Oekraïne.

Het totaal van 55,05 miljard dollar voor 2023, een daling van 4,37% ten opzichte van die piek, ligt in deze dataset nog steeds ruim boven elk jaar vóór 2022. Minerale brandstoffen zijn bijna een derde van de totale Griekse export waard. De belangrijkste handelscijfers van het land zullen de mondiale energieprijzen waarschijnlijk nauwlettend blijven volgen, ook al weerspiegelt de Griekse brandstofexport de raffinagecapaciteit en regionale distributie in plaats van de eigen beperkte ruwe productie van het land. Een door raffinage aangedreven exportcategorie gedraagt zich anders dan een categorie die gebouwd is op de eigen natuurlijke hulpbronnen van een land. De Griekse raffinaderijen kunnen op basis van de marges aanpassen hoeveel ruwe olie ze importeren en hoeveel geraffineerde producten ze exporteren, in plaats van zich te laten beperken door de hoeveelheid olie die ondergronds binnen de eigen grenzen zit. Die flexibiliteit is een van de redenen waarom de Griekse brandstofexportcijfers in deze periode van vijf jaar zo scherp in beide richtingen evolueerden, eerst stijgend met de energiecrisis van 2022 en vervolgens terugtrekkend toen de wereldprijzen het jaar daarop daalden.