Importhandelsgegevens Griekenland: $88,61 miljard in 2023, een daling van 9,56%

Het ruwe verhaal achter de Griekse export van geraffineerde brandstoffen

Griekenland importeerde in 2023 voor 88,61 miljard dollar aan goederen, een daling van 9,56% ten opzichte van 97,97 miljard dollar het jaar daarvoor. Minerale brandstoffen voerden elke categorie met een ruime marge aan, ter waarde van 24,62 miljard dollar, oftewel 27,79% van het totaal, de ruwe ruwe olie die Griekse raffinaderijen verwerken tot de brandstofexporten die aan de andere kant van deze combinatie worden gedekt. Machines en mechanische apparaten stonden op de tweede plaats met 6,77% ($5,99 miljard), en elektrische machines volgden op de voet met 6,69% ($5,92 miljard).

Voertuigen staan op de vierde plaats met 5,43% ($4,81 miljard), een categorie die in beide richtingen beweegt, aangezien Griekenland zeer weinig eigen auto's produceert en voor bijna zijn gehele binnenlandse wagenpark afhankelijk is van import. Farmaceutische producten droegen 4,94% ($4,38 miljard) bij, en omvatten de merkgeneesmiddelen en speciale medicijnen die de Griekse generieke industrie doorgaans niet produceert. Een niet-gespecificeerde categorie ‘grondstoffen niet gespecificeerd naar soort’ voegde 3,37% ($2,99 miljard) toe, en kunststoffen droegen 3,17% ($2,81 miljard) bij. Organische chemicaliën voegden 2,73% ($2,42 miljard) toe, een categorie die verband houdt met de bredere chemische en industriële productiebasis van Griekenland. IJzer en staal namen 2,05% ($1,82 miljard) in beslag, en vlees en eetbaar slachtafval sloten de top tien af met 1,94% ($1,72 miljard), wat een weerspiegeling is van een binnenlandse veehouderijsector die de nationale vraag niet volledig dekt.

Dat totaal aan minerale brandstoffen komt niet uit het niets. Irak staat op de tweede plaats onder de leveranciers van ruwe olie die Hellenic Petroleum, de grootste raffinaderij van Griekenland, voeden, waarbij Kazachstan, Irak, Rusland en Egypte historisch gezien de belangrijkste ruwe oliebronnen van het bedrijf vormden voordat Saoedi-Arabië werd toegevoegd om het aanbod verder te diversifiëren. Irak en Kazachstan komen in deze gegevens beide voor in de top tien van Griekse importleveranciers, een patroon dat rechtstreeks aansluit bij de landen die feitelijk de ruwe olie leveren die de Griekse raffinaderijen omzetten in de brandstof die het land naar de hele regio exporteert.

Duitsland en China staan bovenaan de lijst waar ook ruwe olieleveranciers op staan

Duitsland was in 2023 de grootste leverancier van Griekenland met 10,12% ($8,97 miljard), en China volgde met 8,42% ($7,46 miljard). Italië eindigde op de derde plaats met 7,49% ($6,64 miljard), waarmee de top drie werd afgerond die 26,03% van de totale importwaarde uitmaakte, vergelijkbaar in omvang met de concentratie die we zien aan de Griekse exportkant.

Irak stond op de vierde plaats met 6,41% ($5,68 miljard), en Nederland voegde daar 5,87% ($5,20 miljard) aan toe, een aandeel dat deels werd opgeblazen door de rol van Nederland als belangrijk Europees scheepvaart- en overslagknooppunt en niet zozeer door de puur binnenlandse Nederlandse productie. Frankrijk droeg 4,27% ($3,78 miljard) bij, en Kazachstan 4,14% ($3,66 miljard), de tweede leverancier van ruwe olie die in de top tien van Griekenland voorkomt. Spanje voegde 3,52% ($3,12 miljard toe), Bulgarije droeg 3,42% ($3,03 miljard) bij, en Turkije sloot de top tien af met 3,32% ($2,95 miljard), een substantiële handelsrelatie ondanks de langdurige politieke spanningen tussen de landen. Elke overgebleven leverancier buiten de top drie heeft minder dan 7% van het totaal, waardoor de rest van de importwaarde wordt verspreid over een werkelijk brede groep Europese, Midden-Oosterse en Centraal-Aziatische handelspartners.

Een steile terugval na een piek in de energiecrisis

Het Griekse importtotaal steeg gedurende het grootste deel van de periode van vijf jaar scherp, voordat het in 2023 weer afnam. In 2019 bedroeg het 62,20 miljard dollar en daalde vervolgens naar 55,53 miljard dollar in 2020 toen de pandemie de wereldhandel verstoorde. De economie herstelde zich krachtig tot 77,29 miljard dollar in 2021, en steeg vervolgens verder naar een record van 97,97 miljard dollar in 2022, een jaar dat werd gekenmerkt door dezelfde stijgende mondiale energieprijzen die de Griekse brandstofexport in dezelfde periode omhoog stuwden.

Het totaal van 88,61 miljard dollar voor 2023, een daling van 9,56% ten opzichte van die piek, markeert een van de scherpere dalingen die op dit terrein worden beschreven, een grotere daling dan de daling van 4,37% die datzelfde jaar aan de Griekse exportkant werd waargenomen. Die kloof is logisch gezien de relatie tussen de twee totalen. De importwaarde moet de volledige kosten van de binnenkomende ruwe olie dekken, terwijl het exporttotaal alleen de waarde weerspiegelt die door de raffinage wordt toegevoegd. Wanneer de prijzen voor ruwe olie afnemen, neigt de importrekening in dollartermen sterker te dalen dan het totaal van de totale export van afgewerkte brandstoffen, aangezien een kleiner deel van die exportwaarde ooit in de eerste plaats aan de grondstofkosten was gekoppeld. De marge van een raffinaderij is het verschil tussen wat hij voor ruwe olie betaalt en wat hij verdient met de verkoop van afgewerkte brandstof. Die marge kan relatief stabiel blijven, zelfs als de onderliggende prijs voor ruwe olie scherp in beide richtingen schommelt. Dat is precies het soort asymmetrie dat zichtbaar is als je de Griekse import- en exporttotalen over dezelfde periode van jaren naast elkaar vergelijkt.