Dane dotyczące handlu eksportowego Libanu: 4,56 mld dolarów w 2023 r., wzrost o 18,08%

Biżuteria i pojazdy napędzają 18% wzrost eksportu

W 2023 r. Liban wyeksportował towary o wartości 4,56 mld dolarów, co oznacza wzrost o 18,08% w porównaniu z 3,86 mld dolarów w 2022 r. Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i biżuteria zajmowały pierwsze miejsce w każdej kategorii, stanowiąc 17,24% całości, o wartości 786,30 mln dolarów. Biżuteria to najpopularniejszy produkt eksportowy Libanu, wytwarzany przez ponad 1000 warsztatów złotniczych i małych fabryk, które sprzedają głównie nabywcom z Zatoki Perskiej. Duża część tego handlu koncentruje się w Bejrucie, gdzie pokolenia złotników zbudowały bazę produkcyjną wokół importowanego surowego złota i kamieni szlachetnych, z których przed wysyłką formuje się gotowe elementy. Ten model warsztatowy, czyli raczej małe, rodzinne zakłady niż duże zakłady przemysłowe, jest jednym z powodów, dla których kategoria ta rok po roku tak niezmiennie pojawia się na szczycie libańskiej listy eksportowej.

Pojazdy uplasowały się na drugim miejscu z udziałem 15,54% (708,77 mln USD). Liban importuje duże ilości samochodów używanych i powypadkowych, naprawia je, a wiele z nich wysyła z powrotem do nabywców na Bliskim Wschodzie i w Afryce, co sprawia, że kategoria ta jest niezwykle duża jak na kraj wielkości Libanu. Samochody zakupione tanio na aukcjach za granicą, często te, które ubezpieczyciele spisali na straty po drobnych wypadkach lub zniszczeniach powodziowych, są odbudowywane w libańskich warsztatach. Odsprzedają za ułamek cen nowych pojazdów na rynki, gdzie import używanych pojazdów pozostaje normą. Maszyny elektryczne uplasowały się na trzecim miejscu z udziałem 9,29% (423,46 mln USD), następnie paliwa mineralne z udziałem 8,84% (402,96 mln USD) i maszyny z udziałem 5,70% (259,96 mln USD). Żelazo i stal zdobyły 3,33% (151,67 mln dolarów), a przetwory warzywno-owocowe – 2,38% (108,71 mln dolarów). Owoce i orzechy stanowiły 2,31% (105,50 mln dolarów), tworzywa sztuczne 2,27% (103,44 mln dolarów), a olejki eteryczne i perfumy zamknęły pierwszą dziesiątkę z 2,04% (92,87 mln dolarów).

Zjednoczone Emiraty Arabskie kupują więcej niż na czterech kolejnych rynkach razem wziętych

Zjednoczone Emiraty Arabskie pochłonął 22,18% libańskiego eksportu w 2023 r. o wartości 1,01 miliarda dolarów, czyli więcej niż łącznie cztery kolejne kierunki. Port w Bejrucie służy jako węzeł tranzytowy dla wysyłki towarów dalej do Syrii, Jordanii, Iraku i Zatoki Perskiej, a ta rola przeładunkowa pomaga wyjaśnić, dlaczego jedno miejsce docelowe w Zatoce Perskiej może wchłonąć tak dużą część libańskiego handlu. Nabywcy z Zatoki Perskiej, a w szczególności rynek złota i biżuterii w Dubaju, przyjmują stały napływ gotowych wyrobów wytwarzanych przez warsztaty w Bejrucie, co ściśle odpowiada biżuterii zajmującej czołowe miejsca w libańskich kategoriach eksportowych. Drugie miejsce zajął Turcja z 7,92% (361,39 mln USD), następnie Irak z 5,18% (236,30 mln USD) i Egipt z 5,00% (228,01 mln USD). Łącznie te trzy najważniejsze kierunki odpowiadały za 35,29% całkowitej wartości eksportu.

Stany Zjednoczone zajął piąte miejsce z wynikiem 4,66% (212,32 mln dolarów). Tuż za nimi plasują się dwie klasyfikacje niezwiązane z krajami: przesyłki zarejestrowane jako „Obszary, gdzie indziej”, obejmujące miejsca docelowe, których dane handlowe nie mogą przypisać do jednego kraju, stanowiły 4,35% (198,23 mln USD), a towary kierowane przez strefy wolnego handlu dodały kolejne 3,47% (158,19 mln USD). Obydwa odzwierciedlają, jak duża część handlu Libanu odbywa się przez punkty pośrednie, a nie przez bezpośrednią wysyłkę dwustronną. Ten wzorzec zwykle pojawia się w gospodarkach zbudowanych wokół reeksportu i przeładunku, gdzie kupujący na papierze nie zawsze jest ostatecznym miejscem przeznaczenia. Szwajcaria zajął ósme miejsce z 3,27% (149,35 mln dolarów), co jest wynikiem związanym z rolą spółki jako centrum rafinacji i handlu metalami szlachetnymi. Na drugim miejscu znalazł się Francja z udziałem 2,82% (128,55 mln dolarów), co odzwierciedla wieloletnie powiązania handlowe, a Syria zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 2,76% (126,09 mln dolarów), będąc jedynym lądowym sąsiadem Libanu na liście. Biorąc pod uwagę, że obie gospodarki dzielą długą granicę i dziesięciolecia historii handlowej, obecność Syrii tutaj nie jest zaskakująca, nawet biorąc pod uwagę zakłócenia, jakie miały miejsce w ostatnich latach.

Eksport rósł przez dwa lata z rzędu po spadku

Przez ostatnie pięć lat całkowity eksport Libanu kształtował się nierówno. W 2019 r. wyniósł 3,73 miliarda dolarów, w 2020 wzrósł do 3,81 miliarda dolarów, a następnie wzrósł do 4,23 miliarda dolarów w 2021. W 2022 spadł do 3,86 miliarda dolarów, po czym w 2023 wzrósł do 4,56 miliarda dolarów, co stanowi najwyższy poziom w pięcioletnim okresie. Wzrost w 2023 r. był najostrzejszym skokiem w tym okresie w ciągu jednego roku. Do zdarzenia doszło, gdy krajowa gospodarka Libanu przechodziła poważny kryzys walutowy i bankowy, który znacznie ograniczył możliwości wydatków gospodarstw domowych i możliwości finansowania lokalnego przemysłu.

Złoto i pojazdy, czyli dwie kategorie napędzające ten wzrost, zależą od nieformalnego handlu transgranicznego, a nie od produkcji krajowej na dużą skalę. Do funkcjonowania nie potrzeba też dużych inwestycji lokalnych ani stabilnego systemu bankowego, ponieważ warsztaty kupują surowce z zagranicy, dodają siłę roboczą i natychmiast wysyłają gotowe towary. To sprawia, że całkowity eksport Libanu jest bardziej wrażliwy na regionalne wahania popytu i ceny złota niż na zmiany w samej lokalnej gospodarce. Wyjaśnia to również, dlaczego eksport rósł nawet przez lata, gdy szersze wskaźniki gospodarcze w kraju zmieniały się w drugą stronę.