Dane dotyczące handlu importowego Libanu: 18,12 mld dolarów w 2023 r., spadek o 7,07%

Paliwo i złoto stanowią łącznie ponad 40% importu

W 2023 r. Liban zaimportował towary o wartości 18,12 mld dolarów, co oznacza spadek o 7,07% w porównaniu z 19,50 mld dolarów w 2022 r. Paliwa mineralne zajmowały pierwsze miejsce we wszystkich kategoriach importu, stanowiąc 27,15% całkowitej wartości importu wynoszącej 4,92 mld dolarów. Państwowe racjonowanie energii elektrycznej, które w 2010 r. trwało trzy godziny dziennie, w latach 2022 i 2023 wydłuży się do ponad 20 godzin dziennie, zmuszając gospodarstwa domowe do korzystania z prywatnych generatorów diesla, które obecnie dostarczają szacunkowo 37% całkowitego zapotrzebowania kraju na energię elektryczną. Gospodarka generatorów opiera się prawie wyłącznie na importowanym paliwie, ponieważ Liban nie posiada własnej, działającej krajowej rafinerii. Elektrownie doliczają do całości, kupując olej opałowy za granicą, aby w ogóle utrzymać działanie pozostałości krajowej sieci. Finansowanie tych dostaw było osobnym wyzwaniem. System bankowy w dalszym ciągu borykający się z poważnym kryzysem płynności utrudnia organizację akredytyw i płatności w walutach obcych, na których polegają importerzy paliw. Nawet kategoria tak istotna, jak wytwarzanie energii elektrycznej, pozostaje narażona na wahania liczby twardej waluty, do której dany kraj ma w danym momencie dostęp.

Na drugim miejscu znalazły się perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i biżuteria z udziałem 13,92% (2,52 miliarda dolarów). Import złota w przeszłości kosztował prawie miliard dolarów rocznie i stanowił surowiec dla ponad 1000 warsztatów złotniczych i małych fabryk tworzących libański sektor jubilerski. Duża część importowanego złota jest formowana w gotowe kawałki i wysyłana z powrotem, zatem kategoria ta często pojawia się po obu stronach księgi handlowej Libanu. Warsztaty kupują surowe złoto i kamienie szlachetne z zagranicy, dodają siłę roboczą, która przetwarza je w pierścionki, łańcuszki i inne gotowe elementy, a następnie sprzedają większość tej produkcji bezpośrednio z powrotem na rynki eksportowe. Właśnie dlatego ten sam kod HS pojawia się na górze zarówno libańskich list importowych, jak i eksportowych. Na trzecim miejscu znalazły się pojazdy z udziałem 6,47% (1,17 miliarda dolarów), w większości używane i powypadkowe, kupowane za granicą w celu naprawy i odsprzedaży, a nie nowe samochody na rynek krajowy. Kupujący kupują te pojazdy tanio na zagranicznych aukcjach, często po drobnych wypadkach lub szkodach powodziowych, a libańskie warsztaty zajmują się naprawą, zanim samochody trafią do nabywców w innym miejscu w regionie. Maszyny elektryczne dodały 4,95% (897,89 mln USD), a maszyny 4,61% (834,55 mln USD). Dostawy produktów farmaceutycznych stanowiły 3,43% (621,25 mln dolarów), żelazo i stal – 2,47% (447,20 mln dolarów), a tworzywa sztuczne – prawie identyczne 2,47% (446,89 mln dolarów). Zboża stanowiły 2,22% (401,90 mln dolarów), a żywe zwierzęta zamknęły pierwszą dziesiątkę z udziałem 2,07% (374,89 mln dolarów).

Chiny przodują w dostawcach, a Grecja i Szwajcaria są tuż za nimi

Chiny zapewnił 11,52% importu Libanu w 2023 r. o wartości 2,09 miliarda dolarów, czyli więcej niż jakiekolwiek inne pojedyncze źródło. Grecja zajął drugie miejsce z wynikiem 9,81% (1,78 miliarda dolarów). Grecja posiada jedne z największych rafinerii ropy naftowej we wschodniej części Morza Śródziemnego, a paliwa rafinowane stanowią większość towarów dostarczanych na pobliskie rynki, takie jak Liban, co jest zbliżone do wskaźników paliw mineralnych znajdujących się na szczycie kategorii importu Libanu. Szwajcaria zajął kolejne miejsce z udziałem 9,67% (1,75 miliarda dolarów), co odzwierciedla pozycję światowego centrum rafinacji metali szlachetnych i handlu nimi, surowca będącego podstawą rachunku za import złota z Libanu. Łącznie na te trzy największe źródła przypadało 31,00% całkowitej wartości importu.

Turcja zajął czwarte miejsce z 7,61% (1,38 miliarda dolarów), a Włochy dodał 6,18% (1,12 miliarda dolarów). Stany Zjednoczone dostarczył 4,06% (735,44 mln dolarów), a Egipt 3,88% (703,25 mln dolarów). Rosja dodał 3,24% (586,28 mln dolarów), a Niemcy zapewnił 3,17% (574,07 mln dolarów). Zjednoczone Emiraty Arabskie zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 2,96% (535,95 mln dolarów), co stanowi mniejszy udział po stronie importu niż jego ponadprzeciętna rola jako głównego kierunku eksportu Libanu.

Import nadal utrzymuje się poniżej poziomu sprzed kryzysu

Całkowity import Libanu gwałtownie zmienił się w ciągu ostatnich pięciu lat. W 2019 r. wyniósł 19,24 mld dolarów, a następnie spadł do 11,35 mld dolarów w 2020 r., co oznacza spadek o ponad 40%. Ponieważ kraj jest tak bardzo uzależniony od importu, dewaluacja funta libańskiego miała druzgocący wpływ na konsumentów, którzy tylko w maju 2020 r. odnotowali wzrost cen żywności o 190%. Katastrofa ta zbiegła się z eksplozją portu w Bejrucie w sierpniu 2020 r., początkiem kryzysu walutowego i pandemią, a wszystkie one miały miejsce w tym samym roku. Import wzrósł do 13,86 mld dolarów w 2021 r., następnie wzrósł do 19,50 mld dolarów w 2022 r., a następnie spadł do 18,12 mld dolarów w 2023 r.

Nawet po tym ożywieniu suma za 2023 r. kształtuje się nieco poniżej poziomu Libanu w 2019 r. W przeciwieństwie do eksportowej strony libańskiej wymiany handlowej, która stale rośnie dzięki reeksportowi złota i pojazdów, import pozostaje ściślej powiązany z tym, na co faktycznie może sobie pozwolić pozbawiona gotówki gospodarka sprowadzana z zagranicy. Samo paliwo i złoto stanowią ponad 40% tych wydatków, pozostawiając mniej miejsca na wszystko inne, co Liban kupuje od reszty świata. Zwykłe dobra konsumpcyjne, żywność i produkty przemysłowe, które nie wymagają reeksportu, konkurują o całą zdolność importową pozostałą po uwzględnieniu tych dwóch kategorii. To ograniczenie pojawia się w pozostałej części listy pierwszej dziesiątki, gdzie żadna inna kategoria nie dorównuje pod względem skali paliwu lub złotu.