Dane dotyczące handlu importowego z Egiptu: 84,22 mld dolarów w 2023 r., spadek o 12,45%

Chiny dominują na liście, która w przeciwnym razie się rozprzestrzeni

W 2023 r. Egipt zaimportował towary o wartości 84,22 mld dolarów, co oznacza spadek o 12,45% w porównaniu z 96,19 mld dolarów rok wcześniej. Suma ta stanowi prawie dwukrotność całkowitego eksportu Egiptu w tym samym roku, co stanowi różnicę odzwierciedlającą utrzymujący się od dawna deficyt handlowy kraju. Chiny dostarczył 15,71% całości o wartości 13,23 miliarda dolarów, czyli ponad dwukrotnie więcej niż jakikolwiek inny pojedynczy dostawca. Arabia Saudyjska zajął drugie miejsce z wynikiem 6,56% (5,52 miliarda dolarów), a Stany Zjednoczone z 6,17% (5,19 miliarda dolarów). Łącznie Chiny, Arabia Saudyjska i Stany Zjednoczone odpowiadały za 28,43% całkowitej wartości importu w 2023 r., co stanowi znacznie bardziej skoncentrowaną pierwszą trójkę niż pokazuje strona eksportowa Egiptu, gdzie żaden pojedynczy kierunek nie osiąga nawet 9% całkowitej wartości importu.

Rosja dodał 5,98% (5,04 miliarda dolarów), przy czym dominuje pszenica. Niemcy wniósł 4,95% (4,17 miliarda dolarów), a Włochy dodał 3,91% (3,29 miliarda dolarów). Indie wniósł 3,78% (3,18 miliarda dolarów), a Brazylia, kolejny duży eksporter zboża, wniósł 3,67% (3,09 miliarda dolarów). Turcja dodał 3,34% (2,82 miliarda dolarów), a Izrael zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 2,97% (2,50 miliarda dolarów), co stanowi relację zbudowaną niemal wyłącznie wokół gazu ziemnego. Sam kontrast między skoncentrowaną stroną importu a rozproszoną stroną eksportu jest wymowny: Egipt ma większą kontrolę nad tym, komu sprzedaje, niż nad tym, od kogo musi kupować podstawowe produkty, takie jak pszenica, maszyny i gaz.

Największy na świecie nabywca pszenicy i eksporter gazu, który nadal importuje gaz

We wszystkich kategoriach importu dominują paliwa mineralne o wartości 12,62 miliarda dolarów, czyli 14,98% całości, tej samej kategorii, która również znajduje się na szczycie listy eksportowej Egiptu. Gaz rurociągowy z Izraela odgrywa kluczową rolę w stabilizacji egipskiego systemu gazowego, który znajduje się pod presją spadającej produkcji krajowej i rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną, przy czym wielkość eksportu LNG Egiptu jest uzależniona od ilości gazu pozostałego po zaspokojeniu krajowego zapotrzebowania na energię . Właśnie dlatego Izrael pojawia się na tej liście importów, mimo że Egipt kontynuuje eksport LNG do innych krajów Europy i Azji.

Na drugim miejscu znalazły się maszyny i urządzenia mechaniczne z udziałem 8,43% (7,10 miliarda dolarów). Na drugim miejscu znalazły się zboża z udziałem 7,63% (6,43 miliarda dolarów). Importowane zboże zapewnia połowę mąki wykorzystywanej w programie dotowanego pieczywa, który codziennie wyżywia około 72 milionów Egipcjan, przy czym zdecydowana większość importowanej pszenicy pochodzi historycznie z Rosji i Ukrainy. Zależność ta wyjaśnia, dlaczego Rosja i Brazylia znajdują się w pierwszej dziesiątce największych dostawców Egiptu i dlaczego zakłócenia w dostawach zboża do Morza Czarnego mają ogromne znaczenie dla kraju, w którym pszenica zasila program chlebowy, który dociera do dziesiątek milionów ludzi.

Maszyny elektryczne dodały 6,22% (5,24 miliarda dolarów), a tworzywa sztuczne – 5,09% (4,29 miliarda dolarów), z czego większość zasilała krajowe opakowania i produkcję. Żelazo i stal zdobyły 5,09% (4,28 miliarda dolarów), plasując się niemal dokładnie na tym samym poziomie co tworzywa sztuczne, mimo że zajmowały się zupełnie inną częścią gospodarki, głównie projektami budowlanymi i infrastrukturalnymi. Produkty farmaceutyczne wzrosły o 4,32% (3,64 miliarda dolarów), co odzwierciedla krajowy sektor produkcji leków, który nadal w dużym stopniu opiera się na importowanych składnikach aktywnych i gotowych lekach. Pojazdy wniosły 4,29% (3,61 miliarda dolarów), a tłuszcze i oleje zwierzęce, roślinne i drobnoustrojowe, głównie olej spożywczy, dodały 3,01% (2,54 miliarda dolarów), co stanowi kolejną kategorię bezpieczeństwa żywnościowego ukształtowaną przez te same globalne zakłócenia w dostawach, które dotknęły pszenicę. Organiczne chemikalia zamknęły pierwszą dziesiątkę z udziałem 2,79% (2,35 miliarda dolarów).

Rekord 2022, a potem deficyt, który wraz z nim się zmniejszył

Całkowity import Egiptu kształtował się w ciągu pięciu lat na podobnym poziomie, jak całkowity eksport. W 2019 r. wyniósł 76,51 mld dolarów, a następnie spadł do 70,44 mld dolarów w 2020 r., gdy pandemia ograniczyła handel światowy. Wartość ta wzrosła do 89,21 miliardów dolarów w 2021 r., a w 2022 r. wzrosła jeszcze bardziej do 96,19 miliardów dolarów, co stanowi szczyt w tym pięcioletnim okresie. Całkowita suma 84,22 miliardów dolarów w 2023 r. oznaczała spadek o 12,45% w stosunku do tego szczytu.

Zarówno import, jak i eksport Egiptu osiągnęły szczyt w 2022 r. i spadły w 2023 r., chociaż import i eksport spadły o mniejszy odsetek niż spadek o 18,35% po stronie eksportu. Oznacza to, że deficyt handlowy Egiptu, już znaczny, biorąc pod uwagę, jak dużo większy jest całkowity import, w 2023 r. prawdopodobnie zawęził się jedynie nieznacznie, zamiast znacząco się zamknąć. Ponieważ żywność i paliwo odgrywają kluczową rolę w egipskim rachunku importowym, różnica między tym, co kraj kupuje i sprzedaje za granicą, pozostaje ściśle powiązana ze światowymi cenami pszenicy i energii, pozostając poza kontrolą Kairu.

Ta nierównowaga strukturalna ma znaczenie nie tylko dla samych danych dotyczących handlu. Kraj importujący prawie dwukrotnie więcej niż eksportuje, potrzebuje stałej podaży waluty obcej, aby pokryć różnicę, czy to z turystyki, przekazów pieniężnych, czy pożyczek zagranicznych, a Egipt w ostatnich latach opierał się na wszystkich trzech. Pszenica i paliwo nie są kategoriami, które rząd może po prostu ograniczyć, gdy waluta znajdzie się pod presją, ponieważ oba wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo żywnościowe i dostawy energii elektrycznej. Między innymi dlatego wahania światowych cen pszenicy i energii szybko pojawiają się w szerszych nagłówkach ekonomicznych Egiptu, a nie tylko w danych celnych.