Dane dotyczące handlu importowego z Finlandii: 83,09 mld dolarów w 2023 r., spadek o 14,67%

Rekordowy rok 2022 wiąże się z utratą rosyjskiego gazu

W 2023 r. Finlandia zaimportowała towary o wartości 83,09 mld dolarów, co oznacza spadek o 14,67% w porównaniu z 97,37 mld dolarów rok wcześniej. We wszystkich kategoriach importu przeważały paliwa mineralne o wartości 12,19 miliardów dolarów, czyli 14,66% całości. Szczyt w 2022 r. i gwałtowny spadek, który po nim nastąpił, mają w dużej mierze związek z jednym wydarzeniem. Rosja odcięła dostawy gazu ziemnego do Finlandii w maju 2022 r. po tym, jak Finlandia odmówiła zapłaty w rublach, mimo że gaz stanowił jedynie około 5% rocznego zużycia energii w Finlandii. Finlandia próbowała zorganizować alternatywne dostawy za pośrednictwem estońskiego rurociągu Balticconnector i wyczarterowanego w USA statku do przeładunku skroplonego gazu ziemnego. Zakupy prawdopodobnie osiągnęły cenę znacznie wyższą niż gaz, który zastępował.

Maszyny i urządzenia mechaniczne znalazły się na drugim miejscu z 12,39% (10,29 miliarda dolarów), a maszyny elektryczne – 11,68% (9,71 miliarda dolarów). Obie kategorie są ściśle powiązane z tą samą bazą produkcyjną przemysłową i technologiczną, która znajduje się na drugiej stronie fińskiego wykazu eksportu. Pojazdy przyczyniły się do 9,54% (7,93 miliarda dolarów), ponieważ Finlandia nie prowadzi własnej produkcji samochodów na rynek masowy i importuje zdecydowaną większość tego, co pojawia się na fińskich drogach. Żelazo i stal zdobyły 3,58% (2,98 miliarda dolarów), a rudy, żużel i popiół dodały 3,19% (2,65 miliarda dolarów), co jest powiązane z fińskim przemysłem przetwórstwa metali, który przetwarza importowane i krajowe surowce w gotową stal i specjalistyczne produkty metalowe.

Tworzywa sztuczne przyczyniły się do wzrostu o 3,18% (2,64 miliarda dolarów), a produkty farmaceutyczne – o 3,10% (2,58 miliarda dolarów), a kategoria ta została ukształtowana przez stosunkowo małą krajową bazę producentów leków w Finlandii w porównaniu z potrzebami populacji w zakresie opieki zdrowotnej. Przyrządy optyczne, fotograficzne i medyczne zajęły 2,99% (2,48 miliarda dolarów), a pierwszą dziesiątkę zamknęły artykuły z żelaza i stali z 2,77% (2,30 miliarda dolarów). Poza paliwem i klastrem maszyn przemysłowych na górze, żadna kategoria na tej liście nie wyróżnia się jako niezwykle duża w porównaniu z resztą.

Norwegia wkracza jako nowy dostawca gazu do Europy

Niemcy dostarczył 13,40% fińskiego importu o wartości 11,13 miliardów dolarów, co stanowi największe pojedyncze źródło. Szwecja zajął 11,33% (9,41 miliarda dolarów), a Chiny 9,32% (7,74 miliarda dolarów). Łącznie ci trzej dostawcy stanowili 34,05% całkowitej wartości importu w 2023 roku.

Norwegia zajął czwarte miejsce z 7,68% (6,38 miliarda dolarów). Norwegia wyeksportowała ponad 120 miliardów metrów sześciennych gazu w 2022 r., wyprzedzając Rosję i stając się największym dostawcą gazu w Europie po załamaniu się przepływów rosyjskimi rurociągami. Ta zmiana jest widoczna bezpośrednio na liście dostawców Finlandii, mimo że Norwegia ledwo zarejestrowała się jako główny partner energetyczny przed wojną na Ukrainie, która niemal z dnia na dzień przekształciła europejskie rynki gazu. Przesyłki norweskiego gazu i LNG rurociągami wypełniły lukę, którą rosyjskie dostawy wypełniały od dziesięcioleci, a dane dotyczące importu Finlandii odzwierciedlają tę szerszą reorganizację kontynentalną w równym stopniu, jak wszystko, co jest specyficzne dla własnej gospodarki Finlandii.

Stany Zjednoczone dodał 5,37% (4,46 miliarda dolarów), a Holandia – 4,75% (3,95 miliarda dolarów). Estonia wziął 3,46% (2,88 miliarda dolarów), a Polska dodał 3,37% (2,80 miliarda dolarów). Włochy wniósł 2,98% (2,48 miliarda dolarów), a kategoria celna „Obszary, gdzie indziej” obejmująca przesyłki nie w podziale na konkretny kraj, znalazła się w pierwszej dziesiątce z wynikiem 2,80% (2,33 miliarda dolarów).

Szczyt powiązany z kryzysem, teraz zanikający

Całkowity import Finlandii zmieniał się według znanego schematu, zanim odmienił go szok energetyczny w 2022 r. W 2019 r. wyniosła 73,72 mld dolarów, a następnie spadła do 68,27 mld dolarów w 2020 r., gdy pandemia zakłóciła handel światowy. Wzrosła do 86,26 mld dolarów w 2021 r., a następnie wzrosła do 97,37 mld dolarów w 2022 r., co stanowi szczyt tego pięcioletniego okna i rok określony przez poszukiwanie energii zastępczej po podwyższonych cenach po odcięciu dostaw gazu w Rosji.

Kwota ogółem w 2023 r. wynosząca 83,09 miliarda dolarów, czyli o 14,67% mniej od tej wartości szczytowej, oznacza jedno z ostrzejszych spadków omawianych na tej stronie, co stanowi większy spadek niż spadek o 4,25% odnotowany po stronie eksportu Finlandii w tym samym roku. Ta różnica między nimi ma sens, biorąc pod uwagę przede wszystkim to, co spowodowało gwałtowny wzrost w 2022 r. Po zmniejszeniu awaryjnych zakupów LNG i wywołanych kryzysem cen energii, rachunki za import Finlandii musiały spaść znacznie bardziej niż całkowity eksport, ponieważ eksport nigdy nie został zniekształcony przez ten sam jednorazowy szok podażowy.

Warto pamiętać o tej asymetrii, porównując sumę fińskiego importu i eksportu. Dane dotyczące eksportu danego kraju zwykle zmieniają się wraz z popytem na to, co kraj produkuje, natomiast nagły wzrost importu, taki jak ten, może odzwierciedlać szok geopolityczny niezwiązany z niczym, co sam kraj zrobił lub wyprodukował. Obserwacja, czy całkowity import Finlandii ustabilizuje się bliżej poziomu z 2021 r., zamiast nadal spadać lub ponownie gwałtownie rosnąć, powie więcej o tym, jak całkowicie ustabilizowała się porosyjska korekta energetyczna Europy, niż jakakolwiek główna liczba z jednego roku sama w sobie.