01Belangrijkste Punten
- De Belgische export bedroeg in 2023 in totaal $397,31 miljard, een daling van 12,8% ten opzichte van $455,40 miljard in 2022, de eerste jaarlijkse daling na twee opeenvolgende jaren van groei.
- Duitsland was de topbestemming en absorbeerde 16,0% van de export ter waarde van 63,49 miljard dollar, op de voet gevolgd door Nederland met 13,2% (52,60 miljard dollar) en Frankrijk met 12,9% (51,31 miljard dollar).
- Samen zijn de drie grootste buurmarkten van België goed voor 42,1% van de totale exportwaarde, wat een diepe integratie in de omliggende Europese economieën weerspiegelt.
- Farmaceutische producten voerden alle exportcategorieën aan met 15,8% van de totale waarde ($62,80 miljard), gevolgd door minerale brandstoffen met 13,2% ($52,30 miljard).
025-Jaarstrend
| Jaar | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Waarde | $311,8mld | $295,1mld | $386,0mld | $455,4mld | $397,3mld |
03Belangrijkste Exportmarkten (2023)
| Rang | Partner | Waarde | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 1 | Duitsland | $63,5mld | 16,0% |
| 2 | Nederland | $52,6mld | 13,2% |
| 3 | Frankrijk | $51,3mld | 12,9% |
| 4 | Verenigde Staten | $30,5mld | 7,7% |
| 5 | Verenigd Koninkrijk | $23,7mld | 6,0% |
| 6 | Italië | $17,9mld | 4,5% |
| 7 | Spanje | $11,0mld | 2,8% |
| 8 | Polen | $10,1mld | 2,5% |
| 9 | Luxemburg | $7,4mld | 1,9% |
| 10 | Zweden | $7,0mld | 1,8% |
04Belangrijkste Exportcategorieën (2023)
| Rang | Categorie | Waarde | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 1 | Farmaceutische producten | $62,8mld | 15,8% |
| 2 | Minerale brandstoffen, minerale oliën en producten van de distillatie ervan; Bitumineuze stoffen; Minerale wassen | $52,3mld | 13,2% |
| 3 | Voertuigen anders dan rollend spoorwegmaterieel of trammaterieel, en onderdelen en accessoires daarvan | $44,8mld | 11,3% |
| 4 | Kernreactoren, ketels, machines en mechanische apparaten; Delen daarvan | $25,9mld | 6,5% |
| 5 | Kunststoffen en artikelen daarvan | $19,7mld | 5,0% |
| 6 | Natuurlijke of gekweekte parels, edelstenen of halfedelstenen, edele metalen, metalen bekleed met edele metalen, en werken daarvan; Imitatiesieraden; Munt | $15,5mld | 3,9% |
| 7 | IJzer en staal | $15,2mld | 3,8% |
| 8 | Elektrische machines en uitrusting en onderdelen daarvan; Geluidsrecorders en -reproducers, televisiebeeld- en geluidsrecorders en -reproducers, en onderdelen en accessoires van dergelijke artikelen | $14,4mld | 3,6% |
| 9 | Organische chemicaliën | $14,0mld | 3,5% |
| 10 | Optische, fotografische, cinematografische, meet-, controle-, precisie-, medische of chirurgische instrumenten en apparaten; Onderdelen en accessoires daarvan | $10,2mld | 2,6% |
05Kaart van Handelspartners
06Analyse
De beste exportbestemmingen van België in 2023
België exporteerde in 2023 voor 397,31 miljard dollar aan goederen, het laatste jaar met geverifieerde handelsgegevens in deze dataset. Dat totaal betekent een daling van 12,8% ten opzichte van de 455,40 miljard dollar die in 2022 werd opgetekend, de eerste jaarlijkse terugval na twee opeenvolgende jaren van groei. Duitsland was de grootste bestemming voor de Belgische export en nam 16,0% van het totaal voor zijn rekening, ter waarde van 63,49 miljard dollar.
De Nederland staat op de tweede plaats met 13,2% ($52,60 miljard), op de voet gevolgd door Frankrijk met 12,9% ($51,31 miljard). De Verenigde Staten behaalde de vierde plaats met 7,7% ($30,54 miljard), vóór de Verenigd Koninkrijk met 6,0% ($23,75 miljard) en Italië met 4,5% ($17,93 miljard). Spanje leverde 2,8% ($11,03 miljard), Polen voegde 2,5% ($10,11 miljard) toe, Luxemburg droeg 1,9% ($7,42 miljard) bij, en Zweden completeerde de top tien met 1,8% ($7,05 miljard). Samen vertegenwoordigden de top drie bestemmingen 42,1% van de totale exportwaarde.
De drie topbestemmingen van België, Duitsland, Nederland en Frankrijk, liggen op minder dan drie en een half procentpunt van elkaar verwijderd van de eerste naar de derde plaats, een ongewoon krappe clustering vergeleken met partnerranglijsten waar één dominant land de rest ruim voorloopt. Die nabijheid weerspiegelt de positie van België in het centrum van een van de dichtst geïntegreerde handelsregio's ter wereld, met de haven van Antwerpen en uitgebreide wegen- en spoorwegnetwerken die Belgische exporteurs rechtstreeks verbinden met Duitse, Nederlandse en Franse toeleveringsketens. De aanwezigheid van Luxemburg in de top tien, ondanks zijn kleine omvang, onderstreept nog eens hoe nauw de Belgische economie verweven is met de directe buurlanden van de Benelux en de grensregio.
Buiten de directe omgeving vertegenwoordigen de VS en het Verenigd Koninkrijk de grootste Belgische markten buiten continentaal Europa, samen goed voor bijna 14% van de totale exportwaarde. Italië, Spanje, Polen en Zweden completeren een partnerlijst die het bereik van België over Zuid-, Midden- en Noord-Europa uitbreidt, hoewel geen van deze secundaire partners individueel meer dan 5% van het totaal uitmaakt. Die combinatie van een dicht opeengepakte top drie en een bredere Europese staart geeft de Belgische exportbasis zowel diepe regionale wortels als een betekenisvolle diversificatie buiten de directe grenzen.
Toonaangevende exportcategorieën
Farmaceutische producten voerden in 2023 alle exportcategorieën aan, met een waarde van 62,80 miljard dollar en goed voor 15,8% van de totale exportwaarde. Minerale brandstoffen, minerale oliën en aanverwante destillatieproducten volgden op de voet met 13,2%, ter waarde van $52,30 miljard, en voertuigen en aanverwante onderdelen en accessoires stonden op de derde plaats met 11,3% ($44,79 miljard).
Machines en mechanische apparaten voegden 6,5% ($25,88 miljard) toe, terwijl kunststoffen 5,0% ($19,71 miljard) bijdroegen. Edelstenen en metalen brachten 3,9% ($15,49 miljard) op, en ijzer en staal voegden 3,8% ($15,17 miljard) toe. Elektrische machines droegen 3,6% bij (14,40 miljard dollar), organische chemicaliën 3,5% (13,96 miljard dollar), en optische, fotografische en medische instrumenten sloten de top tien af met 2,6% (10,17 miljard dollar).
Farmaceutische producten die bovenaan de exportlijst staan, weerspiegelen de positie van België als een van 's werelds grootste farmaceutische en vaccinproductiecentra, met grote productiefaciliteiten voor verschillende mondiale producenten van vaccins en biologische geneesmiddelen. Dat leiderschap ging gepaard met enige volatiliteit: toen de mondiale vraag naar COVID-19-vaccins normaliseerde na het hoogtepunt van de pandemie, daalden de Belgische exportinkomsten uit dat specifieke product scherp, zelfs toen de export van andere vaccins en farmaceutische producten bleef groeien, een dynamiek die verderop wordt besproken en die er waarschijnlijk toe heeft bijgedragen dat de farmaceutische categorie ondanks de bredere exportdaling nog steeds bovenaan de exportranglijst staat.
Edelstenen en metalen die op de zesde plaats staan, met een waarde van 15,49 miljard dollar, weerspiegelen de al lang gevestigde rol van Antwerpen als een van 's werelds toonaangevende diamanthandels- en diamantslijpcentra, een niche-industrie die al eeuwenlang in de stad actief is. De overige categorieën, die machines, kunststoffen, ijzer en staal, elektrische apparatuur, organische chemicaliën en precisie-instrumenten omvatten, wijzen op een brede industriële en chemische productiebasis bovenop de haven- en logistieke infrastructuur die ook de handel in minerale brandstoffen ondersteunt. Geen van deze categorieën buiten de top drie neemt individueel 7% van de totale exportwaarde voor zijn rekening, wat duidt op een werkelijk gediversifieerde industriële exporteconomie en niet op afhankelijkheid van een enkele sector buiten de farmaceutische sector.
Een daling na twee jaar groei
De vijfjarige trend laat zien dat de export in 2020 daalt, vervolgens gedurende twee opeenvolgende jaren stijgt en vervolgens in 2023 omkeert. De export beweegt zich van 311,80 miljard dollar in 2019 naar 295,14 miljard dollar in 2020, stijgt vervolgens naar 385,98 miljard dollar in 2021 en verder naar 455,40 miljard dollar in 2022, voordat hij met 12,8% daalt naar 397,31 miljard dollar in 2023. Zelfs met die daling blijft het totaal voor 2023 boven elk jaar vóór 2022, waardoor het bredere vijfjarige traject naar boven wijst, ondanks de terugval in het meest recente jaar.
Dit patroon komt overeen met de rapportage van essenscia, de Belgische federatie van de chemische en biowetenschappenindustrie, die documenteerde hoe de Belgische export van COVID-19-vaccins scherp daalde naarmate de vraag in het pandemische tijdperk normaliseerde, zelfs toen het land zijn positie als ‘s werelds grootste vaccinexporteur behield door aanhoudende groei in andere vaccincategorieën. Om beter te bekijken hoe individuele partnerlanden of productcategorieën jaar na jaar uit elkaar vallen, geven de datapanelen hierboven de volledige details achter deze cijfers.