Importhandelsgegevens Egypte: $84,22 miljard in 2023, een daling van 12,45%

China domineert een lijst die zich anders verspreidt

Egypte importeerde in 2023 voor 84,22 miljard dollar aan goederen, een daling van 12,45% ten opzichte van 96,19 miljard dollar het jaar daarvoor. Dat totaal bedraagt bijna het dubbele van de Egyptische export in datzelfde jaar, een kloof die het al lang bestaande handelstekort van het land weerspiegelt. China leverde 15,71% van het totaal, ter waarde van $13,23 miljard, meer dan het dubbele van het aandeel van enige andere afzonderlijke leverancier. Saoedi-Arabië stond op de tweede plaats met 6,56% ($5,52 miljard), en Verenigde Staten volgde met 6,17% ($5,19 miljard). Gecombineerd waren China, Saoedi-Arabië en de VS goed voor 28,43% van de totale importwaarde in 2023, een veel meer geconcentreerde top drie dan de Egyptische exportkant laat zien, waar geen enkele bestemming zelfs maar 9% van het totaal bereikt.

Rusland voegde 5,98% ($5,04 miljard) toe, een relatie die gedomineerd wordt door tarwe. Duitsland droeg 4,95% ($4,17 miljard) bij, en Italië voegde 3,91% ($3,29 miljard) toe. India nam 3,78% ($3,18 miljard) voor zijn rekening, en Brazilië, een andere grote graanexporteur, droeg 3,67% ($3,09 miljard) bij. Turkije voegde 3,34% ($2,82 miljard) toe, en Israël sloot de top tien af met 2,97% ($2,50 miljard), een relatie die bijna volledig rond aardgas was opgebouwd. Dat contrast tussen een geconcentreerde importkant en een gespreide exportkant is op zichzelf veelzeggend: Egypte heeft meer controle over aan wie het verkoopt dan over van wie het essentiële zaken als tarwe, machines en gas moet kopen.

's Werelds grootste tarwekoper en een gasexporteur die nog steeds gas importeert

Minerale brandstoffen voerden elke importcategorie aan, met een waarde van 12,62 miljard dollar, of 14,98% van het totaal, dezelfde categorie die ook bovenaan de Egyptische exportlijst staat. Pijpleidinggas uit Israël speelt een cruciale rol bij het stabiliseren van het Egyptische gassysteem, dat onder druk staat door de afnemende binnenlandse productie en de stijgende vraag naar elektriciteit, waarbij de eigen LNG-exportvolumes van Egypte afhankelijk zijn van het gas dat overblijft nadat aan de binnenlandse energiebehoefte is voldaan. Dat is de reden waarom Israël op deze importlijst verschijnt, terwijl Egypte doorgaat met het exporteren van LNG naar Europa en Azië elders.

Machines en mechanische apparaten stonden op de tweede plaats met 8,43% ($7,10 miljard). Granen volgden met 7,63% ($6,43 miljard). Geïmporteerd graan levert de helft van het meel dat wordt gebruikt in een gesubsidieerd broodprogramma dat dagelijks ongeveer 72 miljoen Egyptenaren voedt, waarbij de overgrote meerderheid van dat geïmporteerde graan historisch gezien uit Rusland en Oekraïne komt. Die afhankelijkheid verklaart waarom Rusland en Brazilië beide tot de tien grootste leveranciers van Egypte behoren, en waarom een verstoring van de graantransporten naar de Zwarte Zee buitensporig zwaar weegt voor een land waar tarwe een broodprogramma voedt dat tientallen miljoenen mensen bereikt.

Elektrische machines voegden 6,22% ($5,24 miljard) toe, en kunststoffen droegen 5,09% ($4,29 miljard) bij, waarvan een groot deel bestemd was voor binnenlandse verpakkingen en productie. IJzer en staal namen 5,09% ($4,28 miljard) in beslag en kwamen vrijwel op hetzelfde niveau terecht als kunststoffen, ondanks dat ze een heel ander deel van de economie volgden, voornamelijk bouw- en infrastructuurprojecten. Farmaceutische producten voegden 4,32% ($3,64 miljard) toe, wat een weerspiegeling is van een binnenlandse geneesmiddelenproductiesector die nog steeds sterk afhankelijk is van geïmporteerde actieve ingrediënten en afgewerkte medicijnen. Voertuigen droegen 4,29% bij (3,61 miljard dollar), en dierlijke, plantaardige en microbiële vetten en oliën, grotendeels bakolie, voegden 3,01% toe (2,54 miljard dollar), een andere voedselzekerheidscategorie die wordt gevormd door dezelfde mondiale aanbodverstoringen die tarwe troffen. Organische chemicaliën sloten de top tien af met 2,79% ($2,35 miljard).

Een record in 2022, en daarna een tekort dat daarmee kleiner werd

Het Egyptische importtotaal volgde een vergelijkbare vijfjarige boog als het exporttotaal. In 2019 bedroeg deze 76,51 miljard dollar, maar daalde vervolgens naar 70,44 miljard dollar in 2020 toen de pandemie de wereldhandel aan banden legde. Deze steeg naar 89,21 miljard dollar in 2021 en steeg verder naar 96,19 miljard dollar in 2022, het hoogtepunt van deze periode van vijf jaar. Het totaal van 84,22 miljard dollar in 2023 betekende een daling van 12,45% ten opzichte van die piek.

De Egyptische import en export bereikten beide een piek in 2022 en trokken zich beide terug in 2023, hoewel de import met een kleiner percentage daalde dan de daling van 18,35% aan de exportkant. Dat betekent dat het Egyptische handelstekort, dat toch al groot is gezien de veel grotere omvang van de import, in 2023 waarschijnlijk slechts bescheiden is afgenomen in plaats van betekenisvol te sluiten. Nu voedsel en brandstof zo centraal staan in de Egyptische importwet, blijft de kloof tussen wat het land in het buitenland koopt en verkoopt nauw verbonden met de mondiale tarwe- en energieprijzen, ver buiten de controle van Caïro.

Dat structurele onevenwicht is van belang buiten de handelscijfers zelf. Een land dat bijna het dubbele importeert van wat het exporteert, heeft een gestage aanvoer van vreemde valuta nodig om het verschil te dekken, of het nu gaat om toerisme, geldovermakingen of buitenlandse leningen, en Egypte heeft de afgelopen jaren op alle drie geleund. Tarwe en brandstof zijn geen categorieën waar de overheid eenvoudigweg op kan bezuinigen als de munt onder druk komt te staan, aangezien beide rechtstreeks bijdragen aan de voedselzekerheid en de elektriciteitsvoorziening. Dat is een van de redenen waarom schommelingen in de mondiale tarwe- en energieprijzen vaak snel opduiken in de bredere economische krantenkoppen van Egypte, en niet alleen in de douanegegevens.