Dane dotyczące handlu eksportowego Demokratycznej Republiki Konga: 27,73 mld dolarów w 2023 r., wzrost o 76,9%

Związki miedzi i kobaltu stanowią prawie cały towar eksportowany przez Demokratyczną Republikę Konga

W 2023 r. Demokratyczna Republika Konga wyeksportowała towary o wartości 27,73 miliarda dolarów. Oznacza to wzrost o 76,9% w porównaniu z 15,67 miliarda dolarów rok wcześniej, co stanowi jeden z najostrzejszych jednorocznych skoków odnotowanych w tym zbiorze danych. Miedź i artykuły z niej prowadzą w każdej kategorii z przytłaczającą przewagą, wartą 18,45 miliarda dolarów, czyli 66,5% całkowitej wartości eksportu. Na drugim miejscu znalazły się chemikalia nieorganiczne z udziałem 17,2% (4,78 miliarda dolarów). W tej kategorii dominują związki kobaltu, głównie wodorotlenek kobaltu, czyli półrafinowana postać, w jakiej większość kongijskiego kobaltu opuszcza kraj. Demokratyczna Republika Konga dostarcza mniej więcej trzy czwarte światowej produkcji kobaltu. Metal ten jest niezbędny w akumulatorach litowo-jonowych, a co za tym idzie, w przemyśle pojazdów elektrycznych. Globalna sprzedaż pojazdów elektrycznych rośnie od lat, a każdy dodatkowy pojazd sprzedany na całym świecie zwiększa popyt na kobalt. Rezerwy żadnego innego kraju nie dorównują pod względem skali rezerwom Republiki Konga, co sprawia, że globalne łańcuchy dostaw baterii są strukturalnie zależne od jednego, politycznie niestabilnego źródła.

Rudy, żużel i popiół, głównie surowy koncentrat miedzi i kobaltu, dodały 9,0% (2,50 miliarda dolarów). Eksport rudy i koncentratu zamiast w pełni rafinowanego metalu oznacza, że większość przetwarzania o wartości dodanej i związanego z tym zysku odbywa się poza granicami Demokratycznej Republiki Konga, głównie w Chinach. Kamienie i metale szlachetne, prawdopodobnie będące mieszanką złota i diamentów, stanowiły 5,1% (1,41 miliarda dolarów). W ostatnich latach na wschodzie kraju rozwinęło się rzemieślnicze i przemysłowe wydobycie złota, wraz z mniejszym, ale długoletnim sektorem diamentów, historycznie skupionym wokół Mbuji-Mayi i regionu Kasai. Poza tymi czterema kategoriami lista eksportowa jest prawie zerowa. Paliwa mineralne, kakao, inne metale nieszlachetne, drewno, cynk i kawa uzupełniają listę, a każde z nich indywidualnie jest nieistotne obok miedzi i kobaltu. Niewiele krajów koncentruje tak dużą część swojej gospodarki eksportowej na dwóch powiązanych towarach.

Same Chiny kupują znacznie ponad połowę wszystkiego, co Demokratyczna Republika Konga sprzedaje za granicą

Chiny przejął 57,6% eksportu Demokratycznej Republiki Konga w 2023 r. o wartości 15,97 miliarda dolarów. Żaden inny kraj nie był nawet blisko tego osiągnięcia. W segmencie wydobywczym tego handlu dominują firmy chińskie. CMOC Group, największa na świecie firma wydobywająca kobalt, prowadzi działalność wyłącznie w Demokratycznej Republice Konga wraz z innymi operatorami wspieranymi przez Chiny, takimi jak Zijin i Huayou. Wydobywają rudę i przetwarzają ją na wodorotlenek kobaltu, a następnie wysyłają ją do domu w celu dalszej rafinacji. Porozumienie to wywodzi się z dużych umów dotyczących zasobów na infrastrukturę, które chińskie firmy powiązane z państwem zawarły z rządem kongijskim pod koniec XXI wieku w ramach transakcji handlu prawami do wydobycia na drogi, linie kolejowe i inne projekty infrastrukturalne. Drugie miejsce zajął Republika Południowej Afryki z 8,6% (2,40 miliarda dolarów), a tuż za nim znalazł się SRA Hongkong (Chiny) z 8,4% (2,34 miliarda dolarów). Żaden z nich nie jest głównym konsumentem miedzi ani kobaltu jako takiego. Zamiast tego oba funkcjonują głównie jako kanały logistyczne i finansowe. Południowoafrykańskie porty i kolej obsługują śródlądowy eksport minerałów z Demokratycznej Republiki Konga, podczas gdy Hongkong stanowi centrum finansowe dla transakcji ostatecznie kierowanych do Chin kontynentalnych.

Mozambik dostarczył kolejne 5,7% (1,58 miliarda dolarów), a Singapur z wynikiem 4,9% (1,37 miliarda dolarów), co stanowi kolejne główne centrum handlu towarami. Tanzania zajął 4,3% (1,20 miliarda dolarów), co stanowi trzeci regionalny szlak tranzytowy obok Republiki Południowej Afryki i Mozambiku. Zjednoczone Emiraty Arabskie dostarczył 3,7% (1,03 miliarda dolarów), prawdopodobnie powiązany z handlem złotem w Dubaju. Szwajcaria dodał 2,1% (584,8 mln dolarów), co stanowi siedzibę głównych domów handlu towarami działających w całym sektorze wydobywczym Demokratycznej Republiki Konga. Wietnam i Zambia zamknęły pierwszą dziesiątkę z wynikami odpowiednio 1,4% (392,6 mln dolarów) i 1,2% (325,1 mln dolarów).

Niestabilne pięć lat zakończone rekordowym skokiem w 2023 r

W ciągu ostatnich pięciu lat tendencja eksportowa w Demokratycznej Republice Konga była znacznie mniej stabilna niż w większości krajów. Łączna suma wyniosła 13,38 mld dolarów w 2019 r. Wzrosła nieznacznie do 14,23 mld dolarów w 2020 r., a następnie wzrosła do 21,41 mld dolarów w 2021 r. Następnie eksport spadł z powrotem do 15,67 mld dolarów w 2022 r., po czym wzrósł do 27,73 mld dolarów w 2023 r., co stanowi wzrost o 76,9% w ciągu jednego roku. Tego rodzaju gwałtowny wzrost, powrót w dół i jeszcze większy wzrost są niezwykłe w krajach objętych niniejszym badaniem. Odzwierciedla to, jak ściśle wielkość całkowitego eksportu Demokratycznej Republiki Konga odzwierciedla światowe ceny miedzi i kobaltu oraz wielkość wydobycia z kopalni. Nie ma pod spodem szerszej, zdywersyfikowanej bazy gospodarczej, która mogłaby złagodzić tę zmienność.

Kopalnia miedzi Kamoa-Kakula, będąca współwłasnością Ivanhoe Mines i chińskiej firmy Zijin Mining, gwałtownie zwiększyła produkcję do 2023 r.. Ustanowił rekordy produkcji, które bezpośrednio wpływały na sumę krajowego eksportu. Uruchomiono nowe moce produkcyjne kopalni, co zbiegło się z już podwyższonym światowym popytem na miedź i kobalt. To połączenie pomaga wyjaśnić, dlaczego rok 2023 wyróżnia się tak daleko od wszystkich poprzednich lat w tej serii. Aby lepiej przyjrzeć się zmianom poszczególnych krajów partnerskich lub kategorii produktów z roku na rok, powyższe panele danych zawierają szczegółowe informacje na temat tych liczb.