Dane dotyczące importu Litwy: 48,42 mld dolarów w 2023 r., spadek o 12,14%

Import paliw odzwierciedla szybkie odejście od rosyjskiej energii

W 2023 r. Litwa zaimportowała towary o wartości 48,42 mld dolarów, co oznacza spadek o 12,14% w porównaniu z 55,11 mld dolarów w 2022 r. Paliwa mineralne zajmowały pierwsze miejsce we wszystkich kategoriach importu, stanowiąc 19,84% całkowitej wartości importu wynoszącej 9,61 mld dolarów. Litwska rafineria należąca do Orlenu przerabiała kiedyś mniej więcej dwie trzecie rosyjskiej ropy, ale w marcu 2022 r. ogłosiła, że przejdzie na rafinację wyłącznie ropy z Arabii Saudyjskiej i do 2023 r. Arabia Saudyjska dostarczała około 40% importu ropy naftowej do kraju, a za nią plasowały się Norwegia i Stany Zjednoczone. Terminal LNG w Kłajpedzie, działający od 2015 roku, przełamał zależność Litwy od rosyjskiego gazu i pozwolił konsumentom zaoszczędzić średnio 160 mln euro rocznie, czerpiąc większość ładunków z USA i Norwegii. Na drugim miejscu znalazły się pojazdy z udziałem 11,74% (5,68 miliarda dolarów), co stanowi połączenie nowych samochodów na rynek krajowy i pojazdów używanych, które obsługują ten sam handel reeksportowy, co widać na litewskiej liście eksportowej. To połączenie nowego łańcucha dostaw rafinowanych paliw i ugruntowanej działalności w zakresie logistyki pojazdów pomaga wyjaśnić, dlaczego te dwie kategorie łącznie stanowią blisko jedną trzecią wszystkiego, co Litwa kupuje za granicą, mimo że żadna z nich nie odzwierciedla towarów, które Litwa konsumuje wyłącznie samodzielnie.

Maszyny elektryczne wniosły 8,64% (4,18 miliarda dolarów), a maszyny 8,56% (4,14 miliarda dolarów). Tworzywa sztuczne dostarczyły 4,06% (1,97 miliarda dolarów), a produkty farmaceutyczne 3,67% (1,78 miliarda dolarów). Przyrządy optyczne i pomiarowe, ta sama szeroka kategoria, która obejmuje własny eksport laserów z Litwy, również pojawiły się po stronie importu z udziałem 2,18% (1,06 miliarda dolarów), co odzwierciedla komponenty i sprzęt, które przemysł fotoniczny pozyskuje z zagranicy. Artykuły z żelaza lub stali dodały 2,10% (1,01 miliarda dolarów), a samo żelazo i stal – 2,01% (973,22 miliona dolarów). Napoje, alkohole wysokoprocentowe i ocet zamknęły pierwszą dziesiątkę z udziałem 1,89% (914,54 mln dolarów). Oprócz paliwa i pojazdów, lista ta wygląda jak zwykły koszyk przemysłowy i konsumencki średniej wielkości gospodarki europejskiej, obejmujący komponenty maszyn, materiały opakowaniowe, leki i wyroby metalowe, które zasilają zarówno konsumpcję krajową, jak i własny przemysł wytwórczy i reeksport w kraju.

Niemcy i Polska wspólnie dostarczają ponad jedną czwartą importu

Niemcy zapewnił 13,77% litewskiego importu w 2023 r. o wartości 6,67 miliarda dolarów, czyli więcej niż jakiekolwiek inne źródło. Polska uplasował się na drugim miejscu z 13,25% (6,41 miliarda dolarów), a Łotwa zajął trzecie miejsce z 8,15% (3,94 miliarda dolarów), co odzwierciedla tę samą ścisłą integrację handlu regionalnego w regionie Morza Bałtyckiego, już widoczną po stronie eksportowej litewskiego handlu. Razem te trzy największe źródła stanowiły 35,17% całkowitej wartości importu, a różnica ta odzwierciedla zróżnicowaną strukturę już widoczną po stronie eksportu litewskiego handlu, a nie koncentrację wokół jednego dominującego dostawcy.

Stany Zjednoczone dostarczył 6,41% (3,11 miliarda dolarów), a Holandia dodał 5,40% (2,61 miliarda dolarów). Norwegia dostarczył 5,05% (2,44 miliarda dolarów), głównie LNG i ropę naftową, zasilając litewską infrastrukturę energetyczną, a Arabia Saudyjska dostarczył 4,49% (2,17 miliarda dolarów), czyli prawie w całości ropę naftową dla rafinerii w Możejkach. Szwecja dodał 4,02% (1,94 miliarda dolarów), Włochy wniósł 3,93% (1,90 miliarda dolarów), a Estonia zamknął pierwszą dziesiątkę z 3,87% (1,87 miliarda dolarów).

Szczyt w 2022 r. ustąpił miejsca ostremu cofnięciu

Całkowity import Litwy w ciągu ostatnich pięciu lat podążał mniej więcej tą samą ścieżką, co eksport. W 2019 r. wyniósł 35,76 mld dolarów, w 2020 r. spadł do 33,31 mld dolarów w związku z zakłóceniem handlu przez pandemię, następnie wzrósł do 44,48 mld dolarów w 2021 r. i dalej do 55,11 mld dolarów w 2022 r., co stanowi najwyższy punkt w pięcioletnim okresie. W 2023 r. spadła do 48,42 mld dolarów, co oznacza spadek o 12,14% w stosunku do wartości maksymalnej.

Gwałtowny wzrost w 2022 r. odzwierciedlał ten sam wzrost cen energii w Europie, który ukształtował eksportową stronę litewskiego handlu, spotęgowany dodatkowo kosztami pilnego zastąpienia rosyjskiej ropy i gazu dostawami z Arabii Saudyjskiej, Norwegii i Stanów Zjednoczonych. Wraz ze spadkiem światowych cen energii do 2023 r., wraz z nimi spadły rachunki za import Litwy, mimo że podstawowy wolumen paliw, żywności i towarów przemysłowych napływających do kraju stale rósł. Po zakończeniu cięższej pracy nad budowaniem nowych relacji dostaw wydaje się, że całkowity import Litwy będzie teraz bardziej odzwierciedlał zwykłe cykle cen i popytu niż rodzaj nadzwyczajnej korekty, która zdefiniowała rok 2022. Ta zmiana niesie ze sobą również wymiar kosztowy, na który warto zwrócić uwagę. Saudyjska ropa i transportowany LNG generalnie osiągają wyższą cenę w porównaniu z niegdyś kosztowanymi dostawami rosyjskich rurociągów. Nawet gdy podstawowe wartości importu spadną, podstawowa cena, jaką Litwa płaci za bezpieczeństwo energetyczne, strukturalnie wzrosła w porównaniu z sytuacją przed 2022 r., a wyższe koszty bazowe prawdopodobnie utrzymają się niezależnie od tego, dokąd w przyszłości pójdą szersze ceny towarów.