Exporthandelsgegevens Letland: $20,54 miljard in 2023, een daling van 8,57%

Hout is de grootste en oudste exportindustrie van Letland

Letland exporteerde in 2023 voor 20,54 miljard dollar aan goederen, een daling van 8,57% ten opzichte van de 22,47 miljard dollar in 2022. Hout en houtwaren voerden elke exportcategorie aan met 15,06% van het totaal, ter waarde van 3,09 miljard dollar. Bossen bedekken meer dan 50% van het Letse grondgebied, bijna het dubbele van het wereldgemiddelde, en de bosbouwsector is altijd de Letse exportleider geweest, gebouwd in een van de zwaarst beboste landschappen in de Europese Unie. Gezaagd hout, multiplex, houtpellets en andere verwerkte houtproducten gaan via de Letse Oostzeehavens naar kopers in heel Europa, een industrie die al generaties lang centraal staat in de Letse economie. Elektrische machines stonden op de tweede plaats met 10,78% ($2,21 miljard), en minerale brandstoffen voegden 7,34% ($1,51 miljard) toe, waarbij een groot deel van het geraffineerde product via de Letse Baltische havens ging in plaats van iets dat in eigen land werd geboord.

Machines en mechanische apparaten droegen 5,45% bij (€1,12 miljard), en voertuigen 5,08% (€1,04 miljard). Dranken, sterke drank en azijn leverden 4,20% ($862,82 miljoen), een categorie die grotendeels is opgebouwd rond de rol van Letland als wederuitvoer- en distributiecentrum voor westerse sterke dranken. Granen droegen 3,83% ($787,56 miljoen) bij, en farmaceutische producten 3,30% ($678,47 miljoen), wat de kleine maar gevestigde productiebasis van generische geneesmiddelen in Letland weerspiegelt. IJzer- of staalartikelen leverden 3,18% ($653,04 miljoen) op, en zuivelproducten sloten de grotere categorieën af met 2,50% ($513,25 miljoen). Deze mix, hout en elektronica aan de top, landbouw en farmacie in de rest, weerspiegelt een economie die zich tot ver buiten de traditionele bosbouwbasis heeft gediversifieerd zonder ooit de positie van die basis aan de top van de lijst te verliezen.

Rusland koopt nog steeds Letse whisky ondanks jarenlange sancties

Litouwen absorbeerde in 2023 18,00% van de Letse export, ter waarde van 3,70 miljard dollar, meer dan welke andere bestemming dan ook. Estland stond op de tweede plaats met 11,45% ($2,35 miljard), en Duitsland behaalde 6,65% ($1,36 miljard). Samen vertegenwoordigden deze top drie bestemmingen 36,10% van de totale exportwaarde, waarbij de twee andere Baltische staten alleen al bijna 30% voor hun rekening namen, een weerspiegeling van hoe nauw Letland, Litouwen en Estland met elkaar handelen als aangrenzende economieën van de EU en de eurozone. Goederen overschrijden deze grenzen vaak meerdere keren terwijl grondstoffen, componenten en eindproducten zich door regionale toeleveringsketens verplaatsen die de drie Baltische staten behandelen als iets dat dichter bij één enkele markt staat dan als drie afzonderlijke markten.

Zweden voegde 5,96% ($1,22 miljard) toe, en Rusland volgde op bijna hetzelfde niveau, 5,95% ($1,22 miljard), een cijfer dat velen verrast gezien de jaren van EU-sancties na de Russische invasie van Oekraïne. Letland leverde driekwart van de ongeveer 266 miljoen dollar aan whisky die Rusland in de eerste negen maanden van 2023 importeerde. Een econoom van de Bank of Letland beschreef dit als wederuitvoer in plaats van binnenlandse productie, aangezien westerse distilleerders Letland gebruiken als distributiecentrum in plaats van als productiebasis. Alcohol werd nooit op de EU-sanctielijst geplaatst zoals veel andere goederen dat deden. Daarom kon de Letse drankenexport naar Rusland blijven stromen, ook al stortte de bredere handel tussen de twee landen elders in. Verenigd Koninkrijk voegde 4,73% ($971,65 miljoen) toe, en Denemarken droeg 4,19% ($859,96 miljoen) bij. Polen leverde 3,89% ($799,18 miljoen), en Finland voegde 3,66% ($751,22 miljoen) toe. Nederland sloot de top tien af met 3,05% ($626,25 miljoen).

De export trok zich terug van een piek in 2022

Het totale exporttotaal van Letland steeg drie jaar op rij voordat het in 2023 daalde. In 2019 bedroeg het 14,50 miljard dollar en steeg vervolgens licht naar 15,20 miljard dollar in 2020, een zeldzame winst in een jaar waarin de pandemie de handelstotalen van de meeste economieën hard trof. Deze steeg naar 19,46 miljard dollar in 2021 en steeg vervolgens verder naar 22,47 miljard dollar in 2022, het hoogtepunt van deze periode van vijf jaar. Het cijfer voor 2023 van 20,54 miljard dollar, een daling van 8,57% op jaarbasis, gaf slechts een bescheiden deel van die winst terug.

De mondiale energie- en grondstoffenprijzen bleven tot en met 2022 ongewoon hoog, voordat ze in 2023 afkoelden. Minerale brandstoffen en houtproducten hebben allebei een reëel gewicht in de Letse exportmix, dus een deel van die terugval weerspiegelt waarschijnlijk eerder een normalisering van de prijzen dan een echte daling van wat Letland daadwerkelijk naar het buitenland heeft verscheept. De Letse exportbasis strekt zich uit over hout, elektronica, brandstof en alcohol, categorieën die niet allemaal samen bewegen. Dit verklaart mede waarom de daling in 2023 relatief beperkt bleef, naast de scherpere schommelingen die te zien zijn in economieën die op één enkele grondstof leunen. Een land dat hout verkoopt aan de ene groep kopers, elektronica aan de andere, en whisky aan een derde, heeft meer ruimte om de zwakte op een enkele markt op te vangen. Dat structurele verschil komt duidelijk naar voren over deze vijfjarige trendlijn, zelfs in een jaar als 2023, toen bijna elke categorie weer enigszins versoepelde.