01Öne Çıkan Noktalar
- Myanmar, 2023 yılında 16,44 milyar dolar değerinde mal ithal etti; bu, 2022'deki 17,40 milyar dolara göre %5,53 düşüş anlamına geliyor ve 2021'deki darbe yılında görülen 14,33 milyar dolarlık dip seviyeden bu yana kesintili toparlanmanın sürdüğünü gösteriyor.
- Mineral yakıtlar, %32,86'lık payla (5,40 milyar dolar) ithalatta ilk sırada yer aldı; Myanmar, kendi doğal gazını büyük miktarlarda ihraç etmesine rağmen tükettiği yakıtın yalnızca küçük bir bölümünü rafine ediyor.
- Çin, ithalatın %30,97'sini (5,09 milyar dolar) sağlayarak diğer tüm ülkeleri geride bıraktı. Onu %22,53'lük payla (3,70 milyar dolar) önemli bir rafine yakıt ticaret merkezi olan Singapur yakından takip etti.
- ABD, ithalatın yalnızca %1,07'sini (175 milyon dolar) sağladı; bu oran, Myanmar'ın ihracatındaki %3,98'lik payının oldukça altında. Bu durum, ABD'nin Myanmar'ın askeri bağlantılı ekonomisine sattığı ürünleri, ülkeden satın aldıklarından daha fazla hedef alan yaptırımları yansıtıyor.
025 Yıllık Trend
| Yıl | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Değer | $18,6Mlr. | $18,0Mlr. | $14,3Mlr. | $17,4Mlr. | $16,4Mlr. |
03En Büyük İthalat Pazarları (2023)
| Sıra | Ortak | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Çin | $5,1Mlr. | 31,0% |
| 2 | Singapur | $3,7Mlr. | 22,5% |
| 3 | Tayland | $2,1Mlr. | 12,8% |
| 4 | Malezya | $1,4Mlr. | 8,3% |
| 5 | Endonezya | $1,2Mlr. | 7,2% |
| 6 | Güney Kore | $553,4M | 3,4% |
| 7 | Hindistan | $448,2M | 2,7% |
| 8 | Vietnam | $293,3M | 1,8% |
| 9 | Japonya | $198,6M | 1,2% |
| 10 | Amerika Birleşik Devletleri | $175,4M | 1,1% |
04En Büyük İthalat Kategorileri (2023)
| Sıra | Kategori | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Mineral Yakıtlar, Mineral Yağlar ve Bunların Distilasyonundan Elde Edilen Ürünler; Bitümlü Maddeler; Mineral Mumlar | $5,4Mlr. | 32,9% |
| 2 | Nükleer Reaktörler, Kazanlar, Makinalar ve Mekanik Cihazlar; Bunların parçaları | $964,7M | 5,9% |
| 3 | Elektrikli Makine ve Teçhizat ve bunların parçaları; Ses Kaydediciler ve Çoğaltıcılar, Televizyon Görüntü ve Ses Kaydediciler ve Çoğaltıcılar ve Bu Eşyaların Parça ve Aksesuarları | $778,0M | 4,7% |
| 4 | Hayvansal ve Bitkisel Katı ve Sıvı Yağlar ve Bunların Parçalanma Ürünleri; Hazır Yemeklik Yağlar; Hayvansal veya Bitkisel Mumlar | $652,6M | 4,0% |
| 5 | Demir ve Çelik | $649,5M | 4,0% |
| 6 | İnsan Yapımı Filamentler | $633,3M | 3,9% |
| 7 | Gübreler | $586,7M | 3,6% |
| 8 | Plastikler ve Plastiklerden Ürünler | $575,0M | 3,5% |
| 9 | İnsan Yapımı Kesikli Lifler | $541,8M | 3,3% |
| 10 | Eczacılık Ürünleri | $407,8M | 2,5% |
05Ticaret Ortağı Haritası
06Analiz
Myanmar Rafine Edemediği Yakıtı İthal Ediyor
Myanmar, 2023 yılında 16,44 milyar dolar değerinde mal ithal etti; bu, 2022'deki 17,40 milyar dolara göre %5,53 düşüş demek. Mineral yakıtlar, toplamın %32,86'sını oluşturarak 5,40 milyar dolar değerle tüm kategorilere açık ara fark attı. Bu tek kategori, sonraki beş kategorinin toplamından daha yüksek bir değere sahip. Myanmar'ın rafinaj kapasitesi sınırlı; yerel pazarlara hizmet veren yalnızca birkaç küçük ve eski rafineri bulunuyor. Bu nedenle ülke, sanayi ve ulaşım için ihtiyaç duyduğu rafine petrol ürünlerinin önemli bir bölümünü ithal ediyor. Bunun sonucunda Myanmar, yakıt talebinin yaklaşık %95'ini ithalat yoluyla karşılıyor. Bu açık, Myanmar'ın kendi doğal gazını boru hatlarıyla Tayland ve Çin'e büyük miktarlarda ihraç etmesine rağmen varlığını sürdürüyor ve bu durum ülkeye ilişkin tamamlayıcı ihracat verilerinde de ele alınıyor. Myanmar'dan çıkan ham gaz ile başka yerlerden gelen rafine yakıt, birbirini dengelemeyen iki ayrı ticaret akışıdır.
Singapur, ithalatın %22,53'ünü, yani 3,70 milyar doları sağladı ve genel olarak Myanmar'ın ikinci büyük tedarikçisi oldu. Aynı araştırmaya göre Singapur, özellikle yakıt konusunda Myanmar'ın en büyük tek tedarikçisi konumunda. Singapur'un dünyanın en büyük rafine petrol ticareti ve depolama merkezlerinden biri olması, kendi petrol rezervleri bulunmayan küçük bir şehir devletinin bu listede neden bu kadar üst sıralarda yer aldığını açıklıyor. Bu tablo, ham enerji emtiaları üreten ancak bunları ülke içinde işlemek için gerekli rafinaj kapasitesinden yoksun birçok ülkede görülen durumu yansıtıyor. Ayrıca Myanmar'ın yakıt faturasının neden geniş bir ham petrol üreticileri karışımı yerine yalnızca iki tedarikçiye bu kadar bağımlı olduğunu da açıklıyor.
Çin, Yakıtın Yanı Sıra Kumaş ve Gübre de Sağlıyor
Çin, 2023 yılında Myanmar'ın ithalatının %30,97'sini, yani 5,09 milyar doları sağladı ve diğer tüm tekil ülkeleri geride bıraktı. Çin, Myanmar'ın genel olarak en büyük tek ithalat kaynağıdır ve ülkenin ithalat harcamalarına hakim olan sentetik elyaf ve çelik ürünlerinden önemli miktarlarda tedarik eder. Bu kumaş ticareti, söz konusu verilerdeki iki daha küçük ithalat kategorisiyle yakından örtüşüyor. Sentetik filamentler ithalatın %3,85'ini (633 milyon dolar), sentetik kesikli elyaflar ise %3,30'unu (542 milyon dolar) oluşturdu. Asya'da konfeksiyon üretiminde yaygın olan kesme-dikme-bitirme modelinde, alıcılar veya onların tedarik acenteleri genellikle kumaş ve ipliği sağlar. Yerel fabrikalar ise parçaları yalnızca keser, diker ve bitirir, ardından tamamlanmış giysileri yeniden sevk eder. Bu iş bölümü, Myanmar'ın tamamlayıcı ihracat makalesinde ele alınan büyük konfeksiyon ihracat sektörüyle birlikte neden bu kadar fazla sentetik elyaf girdisi ithal ettiğini açıklayan muhtemel bir etkendir.
Makineler ve mekanik ekipmanlar %5,87 (965 milyon dolar), elektrikli makineler ise %4,73 (778 milyon dolar) pay aldı. Her iki kategori de fabrikalara, enerji altyapısına ve konfeksiyon ile gıda işleme tesislerinin çalışmasını sürdürmek için gereken ekipmanlara yönelik devam eden yatırımları yansıtıyor. Hayvansal, bitkisel ve mikrobiyal yağlar ve sıvı yağlar %3,97 (653 milyon dolar), demir ve çelik ise %3,95 (650 milyon dolar) pay aldı. Çelik rakamı, herhangi bir tek büyük projeden ziyade genel olarak inşaat ve imalat sektörlerine girdi sağlıyor. Gübreler %3,57 (587 milyon dolar) katkıda bulunarak Myanmar'ın pirinç ve bakliyat ihracatının temelini oluşturan aynı tarım sektörünü destekledi. Plastikler %3,50 (575 milyon dolar) pay aldı. İlaç ürünleri ise %2,48 (408 milyon dolar) ile ilk on sırayı tamamladı; bu kategori Myanmar'ın kendi sanayisinin hâlâ büyük ölçekte karşılayamadığı bir alan.
ABD Yaptırımları Myanmar'ın Sattıklarından Çok Aldıklarını Daha Sert Etkiliyor
Tayland, ithalatın %12,75'ini (2,10 milyar dolar) sağlarken Malezya %8,32 (1,37 milyar dolar) ekledi. Endonezya %7,21 (1,19 milyar dolar) katkıda bulundu. Bu üç ülke, rafinaj kapasitesini Myanmar'a coğrafi yakınlıkla birleştiren Güneydoğu Asya ekonomileri grubunu tamamlıyor. Güney Kore %3,37 (553 milyon dolar), Hindistan ise %2,73 (448 milyon dolar) pay aldı. Vietnam %1,78 (293 milyon dolar), Japonya ise %1,21 (199 milyon dolar) katkıda bulundu. Çin, Singapur ve Tayland birlikte toplam ithalat değerinin %66,25'ini oluşturdu; bu, veri setinin tamamındaki en yoğunlaşmış ilk üç ülke paylarından biri.
ABD, 175 milyon dolar değerindeki ithalatın yalnızca %1,07'sini sağladı; bu, Myanmar'ın ticaretinin ihracat tarafında ABD'nin aldığı %3,98'lik payın küçük bir bölümü. ABD yaptırımları, Myanmar'daki askeri son kullanıcılara yönelik jet yakıtı ihracatını ve yeniden ihracatını özellikle kısıtlıyor ve devlete ait Myanma Oil and Gas Enterprise ile bağlantılı finansal hizmetleri yasaklıyor. Buna karşılık, giysiler gibi Myanmar'da üretilen malların ithalatı engellenmiyor. Bu asimetri, ABD'nin Myanmar'ın ticaret bilançosunun iki tarafında neden bu kadar farklı göründüğünü açıklıyor. Sıkı kontroller Myanmar'ın askeri bağlantılı ekonomisine giren akışlara uygulanırken, ülkenin özel sektöre ait konfeksiyon fabrikalarından yapılan alımlar büyük ölçüde açık kalmış durumda. Toplam ithalat son beş yılda sert dalgalanmalar gösterdi; 2019'da 18,61 milyar dolardan 2020'de 17,97 milyar dolara yükseldi, ardından 2021'de, darbe yılında, 14,33 milyar dolara geriledi. 2022'de kısmen toparlanarak 17,40 milyar dolara ulaştıktan sonra 2023'te yeniden 16,44 milyar dolara geriledi.