Dane eksportowe Malediwów: 162,06 mln USD w 2023 r., wzrost o 2,31%

Tajlandzkie fabryki konserw pochłaniają ponad połowę malediwskiego eksportu

W 2023 r. Malediwy wyeksportowały towary o wartości 162,06 mln dolarów, co stanowi wzrost o 2,31% w porównaniu z 158,40 mln dolarów w 2022 r. Ryby i skorupiaki przodują we wszystkich kategoriach eksportu ze znaczną przewagą. Były warte 114,35 miliona dolarów, czyli 70,56% całości. Mięso, ryby i inne przetwory z bezkręgowców wodnych, w większości ten sam połów w bardziej przetworzonej formie, dodały kolejne 23,86% (38,67 mln dolarów). W sumie te dwie kategorie owoców morza obejmują prawie całą sprzedaż zagraniczną kraju. Żelazo i stal spadły o 2,12% (3,43 mln dolarów), a pozostałości przemysłu spożywczego wzrosły o 2,11% (3,42 mln dolarów). Nic innego nie pękło nawet 1% całości. Te mniejsze kategorie bardziej przypominają działalność w zakresie reeksportu i zaopatrzenia statków niż bazę produkcyjną oddzieloną od rybołówstwa, ponieważ Malediwy nigdy nie rozwinęły własnego przemysłu ciężkiego.

Sama Tajlandia kupiła 53,91% tej sumy o wartości 87,36 mln dolarów. Duża część tego, co opuszcza wody Malediwów, trafia do Tajlandia w postaci zamrożonego bonito i tuńczyka żółtopłetwego, a nie jako produkt gotowy. Tajskie zakłady produkujące konserwy mają po prostu znacznie większą moc przerobową niż fabryki na samych Malediwach. Niektórzy przetwórcy z Malediwów sprzeciwiają się temu wzorowi. Jeden z krajowych producentów konserw twierdzi, że jego celem jest ograniczenie ilości malediwskiego tuńczyka sprzedawanego jako surowiec w celu zwiększenia wartości dodanej w zagranicznych fabrykach, zamiast tego konserwowanie bonito z certyfikatem MSC u źródła. Budowanie takiego potencjału w domu nie jest jednak proste. Wymaga kapitału i wykwalifikowanej siły roboczej. Wymaga to również rynku krajowego znacznie mniejszego niż ten, który obsługują już tajskie zakłady. Między innymi z tego powodu surowy tuńczyk wciąż przemieszcza się za granicę, mimo że niektórzy przetwórcy sprzeciwiają się temu wzorowi. Napięcie między eksportowaniem tanich surowych ryb a pozyskiwaniem większej wartości na rynku krajowym prawdopodobnie będzie kształtować handel owocami morza w kraju na lata. Na razie Tajlandia pozostaje z dużą przewagą największym nabywcą.

Zrównoważone rybołówstwo otwiera drzwi do Europy, a cła całkowicie je zamykają

Wielka Brytania zajęło drugie miejsce wśród kierunków eksportu z wynikiem 13,74% (22,27 mln dolarów). Niemcy zajął trzecie miejsce z 7,84% (12,70 mln dolarów). Razem z Tajlandią te trzy rynki stanowiły 75,49% całkowitej wartości eksportu. Francja dodał 3,42% (5,55 mln dolarów), a Indie wniósł 3,16% (5,11 mln dolarów). Bangladesz wniósł 2,03% (3,29 mln dolarów), Włochy dodał 1,85% (3,00 mln dolarów), a Wietnam wniósł 1,83% (2,97 mln dolarów). Pierwszą dziesiątkę zamknęły Japonia i Stany Zjednoczone z wynikiem 1,38% (2,23 mln dolarów) i 1,29% (2,09 mln dolarów).

Malediwy zbudowały swój europejski rynek w oparciu o tuńczyka bonito metodą wędzisko-linową, która pozwala na połów jednej ryby na raz i pozwala uniknąć problemów z przyłowami związanymi z sieciami przemysłowymi. Rybołówstwo uzyskało certyfikat Marine Stewardship Council w 2012 r., a Malediwy eksportują obecnie ponad 50 000 ton certyfikowanego bonito rocznie, głównie do Europy i Ameryki Północnej. Certyfikat ten pomaga tuńczykowi z Malediwów wyróżnić się na europejskich półkach. Nie ułatwiło to jednak dostępu do rynku. Malediwy utraciły bezcłowy dostęp do UE w 2011 r. i zarówno UE, jak i Wielka Brytania stosują obecnie cła w wysokości od 22 do 24% na tuńczyka malediwskiego pomimo stosowanej przez niego metody połowów polegającej na niewielkich przyłowach. Kupujący na rynkach rozwiniętych coraz częściej preferują identyfikowalne owoce morza o niskim wpływie na środowisko. Rybołówstwo certyfikowane dla całego połowu ma przewagę marketingową, której więksi konkurenci łowiący na skalę przemysłową nie mogą łatwo skopiować. Udziały Wielkiej Brytanii i Niemiec odzwierciedlają relację zbudowaną na jakości produktu, która utrzymuje się nawet przy obciążeniach celnych, których nie ponosi większość konkurencyjnych dostawców.

Niepewne pięć lat bez jasnego kierunku

Wartości eksportu w ciągu ostatnich pięciu lat poruszały się raczej w wąskim paśmie, a nie w stałym trendzie w jedną stronę. Łączna kwota wyniosła 158,02 mln dolarów w 2019 r., wzrosła do 162,81 mln dolarów w 2020 r., a następnie spadła do 151,29 mln dolarów w 2021 r. Wzrosła do 158,40 mln dolarów w 2022 r. i 162,06 mln dolarów w 2023 r. Spadek w 2021 r. i ożywienie od tego czasu odzwierciedlają rodzaj zakłóceń, jakie odczuwa gospodarka zależna od rybołówstwa, gdy wielkość połowów lub globalna zmiana popytu na owoce morza. Malediwy nie mają już na czym się oprzeć, gdy eksport tuńczyka spadnie. Żaden z ostatnich pięciu lat nie przyniósł prawdziwego wzrostu ani załamania. Zamiast tego suma oscylowała w wąskim przedziale i była warta około 11 milionów dolarów od góry do dołu. Ten wzorzec bardziej przypomina dojrzałe łowisko o ograniczonych możliwościach połowowych niż łowisko wciąż rozwijające się.

Jeden kraj kupuje ponad połowę wszystkiego, co Malediwy sprzedają za granicę. Jedna grupa gatunków dostarcza prawie całą resztę. Oznacza to, że wyniki eksportu kraju będą śledzić popyt Tajlandii na surowego tuńczyka i stan stada bonito bardziej niż jakikolwiek szerszy trend gospodarczy. Ta koncentracja działa w obie strony. Daje Malediwom prostą, dobrze zrozumiałą historię handlową. Oznacza to jednak również, że spowolnienie popytu na konserwy w Tajlandii lub słaby sezon połowowy dałoby o sobie znać niemal natychmiast. Żadna inna kategoria eksportu nie jest na tyle duża, aby złagodzić taki cios. Negocjatorzy handlowi mogą z czasem obniżyć cła UE i Wielkiej Brytanii. To wielkość samych połowów, a nie dostęp do rynku, ostatecznie ogranicza ilość, jaką dany kraj może sprzedać za granicę każdego roku.