Kırgızistan İthalat Ticaret Verileri: 2023'te %27,68 artışla 12,52 Milyar Dolar

Rusya'ya Araç Yeniden İhracat Patlaması Kırgızistan'ın İthalatını Yeniden Şekillendirdi

Kırgızistan, 2022'deki 9,80 milyar dolardan %27,68 artışla 2023'te 12,52 milyar dolar değerinde mal ithal etti. Araçlar, 3,21 milyar dolar değerindeki toplamın %25,63'ünü alarak tüm ithalat kategorilerinde geniş bir farkla birinci sırada yer aldı. Kırgızistan 2023 yılında çoğu Çin ve Güney Kore'den olmak üzere yaklaşık 9.000 aracı resmi olarak yeniden ihraç etti ve 6.000'den fazlası Rusya'a gitti. Rusya'nın Batı ve Asya otomobil pazarlarına erişimi, 2022'de Ukrayna'nın tam kapsamlı işgalini takip eden yaptırımların ardından keskin bir şekilde daraldı ve bu kayıp arzın bir kısmının artık ilk olarak Kırgızistan'dan geçeceği görülüyor. Kırgızistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği'ne üyeliği, ona basitleştirilmiş gümrük prosedürleri ve Rusya ile sınırlı sınır kontrolleri sağlıyor; bu da onu ülkeye bir takım evraklarla girip başka bir evrakla çıkan arabalar için uygun bir durak haline getiriyor. Kırgızistan'ın komşu Kazakistan'a göre daha düşük ithalat tarifeleri, lojistik avantajının yanı sıra ek bir mali teşvik de ekleyerek, araçların kamyonla taşınmasının maliyetini hesaba kattıktan sonra bile tüm güzergahı tüccarlar için cazip hale getiriyor.

Makine ve mekanik cihazlar %20,69 (2,59 milyar dolar) ile ikinci sırada yer aldı ve bu kategori aynı yeniden ihracat ticaretiyle birlikte büyüyen bir kategori oldu. Almanya'nın Kırgızistan'a otomobil ve parça ihracatı Mart 2022 ile Ekim 2023 arasında %5.500 arttı; aynı dönemdeki yaptırımlarla yakından örtüşen bir sıçrama, Rusya'nın otomobil, parça ve bunların çalışır durumda kalması için gereken makinelere yönelik olağan tedarik rotalarını yeniden şekillendirdi. Mineral yakıtlar %7,47 (934,91 milyon $) artış gösterdi ve elektrikli makineler %5,23 (654,34 milyon $) katkı sağladı. Örme veya tığ işi kumaşlar daha büyük kategorileri %3,43 (429,93 milyon $) ile tamamladı; bu listede araç ve makine toplamlarının yanında daha küçük ama yine de dikkate değer bir çizgi yer alıyor. Bu ikincil kategorilerin hiçbiri ölçek olarak eşleşen araç ve makinelere yaklaşamıyor; bu, Kırgızistan'ın tüm ithalat faturasının ne kadarının artık günlük malların geniş bir karışımından ziyade tek bir ticaret modelinden geçtiğini hatırlatıyor.

Çin Diğer Ülkelerin Toplamından Daha Fazlasını Sağlıyor

Çin, 2023'te Kırgızistan'ın ithalatının %42,76'sını (5,35 milyar dolar değerinde) sağladı; bu listedeki diğer tüm kaynakların toplamından daha fazla. Rusya %18,17 (2,27 milyar dolar) ile ikinci sırada yer alırken, Kazakistan %7,16 (896,33 milyon dolar) ile ikinci sırada yer aldı. Bu ilk üç kaynak birlikte toplam ithalat değerinin %68,10'unu oluşturuyordu; bu yoğunlaşma ağırlıklı olarak yukarıda ele alınan yeniden ihracat ticareti tarafından şekillendirildi, çünkü araçlar ve parçalar genellikle Rusya'ya gitmeden önce Çin'den geliyor. Çin'in hakim %42,76'lık payı, ağırlıklı olarak Çin üretimine dayanan ülkelerin standartlarına göre bile alışılmadık derecede büyüktür. Yeniden ihracat ticareti, bu rakamın neden Kırgızistan'ın kendi küçük iç pazarının tek başına ihtiyaç duyacağı rakamın bu kadar üstünde olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.

Güney Kore %4,40 (550,73 milyon $) ekledi ve Türkiye %3,61 (451,65 milyon $) katkıda bulundu. Almanya %3,37 (421,44 milyon $) sağladı; bu pay, yukarıda açıklanan AB araç ve parça ticaretiyle birlikte keskin bir şekilde arttı. Amerika Birleşik Devletleri %3,31 (414,78 milyon $) ekledi ve Özbekistan %3,19 (398,71 milyon $) katkıda bulundu; bu bölgesel komşu, daha geniş Orta Asya pazarına uzanan kendi örtüşen ticaret yollarına sahip bir bölgesel komşudur. Japonya %2,04'ünü (254,96 milyon $) büyük oranda araç ve parça tedarik etti. Başka yerde belirtilmeyen alanlar olarak etiketlenen bir gruplandırma, ilk 10'u %1,78 (222,40 milyon $) ile kapattı.

İthalat 2021'den Bu Yana İki Kattan Fazla Arttı

Kırgızistan'ın ithalat toplamı 2020'deki en düşük noktasından bu yana keskin bir artış gösterdi ve son iki yılda en dik artışlar görüldü. 2019'da 4,99 milyar dolar seviyesinde olan bu rakam, salgının küresel ticareti yavaşlatması nedeniyle 2020'de 3,39 milyar dolara düştü. 2021'de toparlanarak 5,58 milyar dolara yükseldi, ardından Rusya'ya uygulanan yaptırımların bölgesel ticaret yollarını yeniden şekillendirmeye başladığı 2022'de 9,80 milyar dolara sıçradı. Bir önceki yıla göre %27,68 artışla 12,52 milyar dolarlık 2023 rakamı, bu artışı üst üste ikinci yıl da sürdürdü.

İthalat 2021'den bu yana iki katından fazla arttı; bu, yaklaşık 6,7 milyon nüfuslu bir ülkede olağan ekonomik büyümeyle açıklanamayacak kadar hızlı bir artış. Zamanlama, yaptırımların Rusya'yı her zamanki tedarikçilerinin çoğundan ayırdığı ve bu talebin Kırgızistan gibi komşulara yöneldiği zamana çok yakın. Önümüzdeki yıllarda yaptırımların uygulanmasına ne olursa olsun, 2022 ve 2023 yılları arasındaki keskin sıçramada olduğu gibi aynı ithalat serisinde de açıkça ortaya çıkacak. Yaklaşık 6,7 milyon nüfusa sahip bir ülke, rakamların altında yapısal bir değişiklik olmadan ithalat faturasını iki yıl içinde organik olarak iki katına çıkarmaz ve bu durumda yapısal değişiklik spekülatif olmaktan ziyade iyi belgelenmiş ve geniş çapta rapor edilmiştir.