01Öne Çıkan Noktalar
- Mali, 2022'deki 6,45 milyar dolardan %0,55 düşüşle 2023'te 6,42 milyar dolar değerinde mal ithal etti.
- Mali'nin kendine ait petrol arıtma kapasitesi bulunmadığından, mineral yakıtlar %36,26 (2,33 milyar dolar) ile açık ara en büyük ithalat kategorisi oldu.
- Senegal, ithalatın %21,68'ini (1,39 milyar $) sağladı; bu, %20,97 (1,35 milyar $) ile Fildişi Sahili'nin az farkla önünde yer alıyor; bu da Mali'nin denize kıyısı olmayan coğrafyasının yanı sıra her iki ülkeyle olan fiili ticareti de yansıtıyor.
- Çin, ithalatın %13,80'ini (885,19 milyon dolar) sağladı; bu, Mali'nin kıyı komşuları dışındaki en büyük tek kaynaktır.
025 Yıllık Trend
| Yıl | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Değer | $5,0Mlr. | $5,3Mlr. | $5,8Mlr. | $6,5Mlr. | $6,4Mlr. |
03En Büyük İthalat Pazarları (2023)
| Sıra | Ortak | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Senegal | $1,4Mlr. | 21,7% |
| 2 | Fildişi Sahili | $1,3Mlr. | 21,0% |
| 3 | Çin | $885,2M | 13,8% |
| 4 | Fransa | $385,4M | 6,0% |
| 5 | Hindistan | $303,5M | 4,7% |
| 6 | Amerika Birleşik Devletleri | $175,8M | 2,7% |
| 7 | Finlandiya | $147,4M | 2,3% |
| 8 | Japonya | $137,5M | 2,1% |
| 9 | Burkina Faso | $119,6M | 1,9% |
| 10 | Almanya | $113,0M | 1,8% |
04En Büyük İthalat Kategorileri (2023)
| Sıra | Kategori | Değer | Pay |
|---|---|---|---|
| 1 | Mineral Yakıtlar, Mineral Yağlar ve Bunların Distilasyonundan Elde Edilen Ürünler; Bitümlü Maddeler; Mineral Mumlar | $2,3Mlr. | 36,3% |
| 2 | Nükleer Reaktörler, Kazanlar, Makinalar ve Mekanik Cihazlar; Bunların parçaları | $465,2M | 7,3% |
| 3 | Elektrikli Makine ve Teçhizat ve bunların parçaları; Ses Kaydediciler ve Çoğaltıcılar, Televizyon Görüntü ve Ses Kaydediciler ve Çoğaltıcılar ve Bu Eşyaların Parça ve Aksesuarları | $426,6M | 6,6% |
| 4 | Hububat | $341,4M | 5,3% |
| 5 | Tuz; Sülfür; Topraklar ve Taş; Sıva Malzemeleri, Kireç ve Çimento | $334,6M | 5,2% |
| 6 | Demiryolu veya Tramvay Araçları dışındaki taşıtlar ve bunların parça ve aksesuarları | $307,1M | 4,8% |
| 7 | Gübreler | $254,5M | 4,0% |
| 8 | Eczacılık Ürünleri | $238,3M | 3,7% |
| 9 | Plastikler ve Plastiklerden Ürünler | $148,9M | 2,3% |
| 10 | Demir ve Çelik | $139,0M | 2,2% |
05Ticaret Ortağı Haritası
06Analiz
Yakıt ve Denize Kıyısı Olmayan Coğrafya İthalatın Faturasını Belirledi
Mali, 2022'deki 6,45 milyar dolardan %0,55 düşüşle 2023'te 6,42 milyar dolar değerinde mal ithal etti. Mineral yakıtlar, toplam ithalat faturasının %36,26'sını (2,33 milyar dolar) oluşturdu. Mali'nin rafineri kapasitesi ve kıyı şeridi yoktur. Ülkenin yaktığı her litre yakıtın yüzlerce kilometre uzaktaki bir limandan kamyonlarla taşınması gerekiyor. Karadan yapılan bu taşıma, yakıtın bir pompaya veya jeneratöre ulaşmasından önce maliyeti artırıyor. Senegal üzerinden önerilen yeni nehir koridoru, sınır ötesi lojistik maliyetlerini %60'a kadar azaltmayı amaçlıyor. Bu rakam, karayla çevrili taşımacılığın şu anda Mali'nin yakıt dahil getirdiği her şeyin fiyatına ne kadar katkıda bulunduğunu gösteriyor.
Makineler %7,25 (465,24 milyon $) artış gösterdi ve elektrikli makineler %6,65 (426,57 milyon $) katkı sağladı. Mali'nin ithalat sepeti aynı zamanda madencilik ekipmanlarını, araçları, kimyasalları, gübreleri ve ilaçları da içermektedir ve ülke, madencilik gibi öncelikli sektörler için gümrüksüz sermaye ekipmanı ithalatı sunmaktadır. Bu, ekonominin büyük bir kısmının az sayıdaki büyük altın madenlerinden geçtiği göz önüne alındığında, makine kategorilerinin neden bu kadar üst sıralarda yer aldığını açıklamaya yardımcı oluyor. Hububat %5,32 (341,44 milyon $) ekledi; tuz, taş ve çimento ürünleri ise %5,21 (334,57 milyon $) katkı sağladı. Araçlar %4,79 (307,05 milyon $), gübreler %3,97 (254,55 milyon $) sağladı ve farmasötik ürünler %3,71 (238,31 milyon $) katkıda bulundu. Plastik ve demir-çelik %2,32 (148,90 milyon $) ve %2,17 (138,97 milyon $) ile ilk onda yer aldı.
Senegal ve Fildişi Sahili Sadece Tedarikçi Değil, Geçiş Noktasıdır
Senegal, 2023 yılında Mali'nin ithalatının %21,68'ini (1,39 milyar dolar) sağlayarak en büyük tek kaynak oldu. Fildişi Sahili %20,97 (1,35 milyar dolar) ile onu yakından takip etti. Mali'nin ithalata harcadığı her beş doların ikisinden fazlasını bu iki komşu tek başına sağlıyordu. Her iki rakam da Mali'nin satın aldığını Senegalli veya Fildişili fabrikaların yaptığı anlamına gelmiyor. Mali'nin doğrudan deniz erişimi yoktur ve sevkiyatlar Senegal'deki Dakar limanının yanı sıra Fildişi Sahili'ndeki Abidjan, Gana'daki Tema ve Togo'daki Lomé limanına yapılmaktadır. Dünyanın herhangi bir yerinde üretilen mallar genellikle Bamako'ya giderken en son geçtikleri limandan geliyormuş gibi sayılır. Bu bağımlılık son yıllarda daha da endişe verici hale geldi. Mali'nin bölgesel blok ECOWAS'tan uzaklaştırılması, limanlarına ve yollarına güvendiği bazı komşularıyla bağlarını gererek, halihazırda çok az alternatifi olan lojistik zincirine siyasi risk kattı.
Çin, Mali'nin kıyı komşuları dışındaki en büyük kaynak olan %13,80'i (885,19 milyon dolar) sağladı. Aynı zamanda ilk üç arasında gerçek bir imalat tedarikçisine en yakın olanıdır. Fransa %6,01 (385,45 milyon dolar) ekledi; bu, Mali'nin coğrafi kolaylıktan ziyade sömürge dönemi ticari bağlarını yansıtan bir bağlantı. Hindistan %4,73 (303,53 milyon $) katkıda bulundu ve Amerika Birleşik Devletleri %2,74 (175,85 milyon $) sağladı. Finlandiya %2,30 (147,42 milyon $) ekledi ve Japonya %2,14 (137,45 milyon $) katkıda bulundu. Burkina Faso ve Almanya %1,86 (119,62 milyon $) ve %1,76 (112,97 milyon $) ile ilk on arasında yer aldı.
İstikrarlı Tırmanış Küçük Bir Geri Çekilmeyle Kesildi
İthalat değerleri son beş yılın büyük bir bölümünde istikrarlı bir şekilde yükseldi, ardından dengelenmedi. Pandemi neredeyse her yerde ticareti kesintiye uğratmasına rağmen toplam tutar 2019'da 5,05 milyar dolar iken 2020'de 5,34 milyar dolara yükseldi. 2021'de 5,76 milyar dolara, ardından 2022'de dönemin en yüksek noktası olan 6,45 milyar dolara yükseldi. Mali'nin ihracat tarafında görülen dalgalanmalardan çok daha küçük bir hareketle, 2023'te yalnızca hafif bir düşüşle 6,42 milyar dolara geriledi. Bu kararlılığın kendisi bir şeyler söylüyor. Yapısal olarak kendi ülkesinde üretemeyeceği yakıt, gıda ve makineleri satın alan bir ülke, sırf belirli bir yılın bir öncekinden daha zayıf geçmesi nedeniyle kolayca kesintiye gidemez.
Bu istikrarlı tırmanışın bir kısmı yiyeceğe kadar uzanıyor. Tarım Mali nüfusunun kabaca %80'ini istihdam ediyor, ancak arazi bozulması, gübre eksikliği ve sınırlı pazar erişimi ülkeyi hâlâ gıda kıtlığına maruz bırakıyor. Bu, geçimini sağlamak için çiftçilik yapan işgücünün büyük bir kısmına rağmen tahıl ve gübrenin neden ilk on ithalat kategorisinde yer aldığını açıklamaya yardımcı oluyor. Sahel bölgesinin kendi başına yeteri kadar yetiştiremediği temel gıda maddeleri olan pirinç ve buğday, tahıl faturasının çoğunu oluşturuyor. Bunların hiçbiri Mali'ye çok fazla tasarruf alanı bırakmıyor. Ülke kendini tam olarak besleyemiyor. Kendi yakıtını rafine edemez. Komşunun limanını geçmeden tek bir konteyneri taşıyamaz. Bu ölçekteki ithalat talebinin, Mali'nin yurtdışına sattığı ürünlere yönelik küresel taleple çok az ilgisi var; tamamen ülkenin kendi başına üretemediği veya sevk edemediği şeylerle ilgili.