Dane dotyczące handlu importowego Estonii: 23,44 mld dolarów w 2023 r., spadek o 14,88%

Brak krajowego producenta samochodów oznacza, że każdy pojazd przybywa statkiem lub koleją

Estonia zaimportowała w 2023 r. towary o wartości 23,44 miliarda dolarów, co oznacza spadek o 14,88% w porównaniu z 27,54 miliarda dolarów rok wcześniej, co stanowi spadek prawie porównywalny ze spadkiem eksportu o 14,80% w tym samym roku. Maszyny elektryczne przodują we wszystkich kategoriach importu o wartości 2,91 miliarda dolarów, czyli 12,43% całości, tej samej kategorii, która również znajduje się na szczycie listy eksportowej Estonii, co odzwierciedla, jak mocno sektor elektroniczny tego kraju jest wpleciony w szersze europejskie łańcuchy dostaw. Na drugim miejscu znalazły się pojazdy z udziałem 12,18% (2,86 miliarda dolarów). Estonia nie posiada własnej fabryki samochodów OEM ani własnej masowej produkcji pojazdów, więc każdy samochód na estońskich drogach przyjeżdża z zagranicy, mimo że kraj tworzy rosnącą niszę w oprogramowaniu motoryzacyjnym i technologii mobilności połączonej z siecią zamiast fizycznego montażu samochodów.

Paliwa mineralne znalazły się na trzecim miejscu z udziałem 10,87% (2,55 miliarda dolarów), co potwierdza pozycję Estonii jako eksportera ropy łupkowej. Estoński przemysł naftowy łupkowy, działający w oparciu o unikalny proces, którego początki sięgają 1924 r., jest silnie zorientowany na eksport, a ponad 81% sprzedaży przemysłu chemicznego trafia za granicę. Ponieważ Estonia nie produkuje własnej ropy naftowej, a większość krajowych statków wydobywczych wydobywa ropę z łupków, zamiast pozostać w domu, kraj w dalszym ciągu musi importować benzynę, olej napędowy i inne produkty rafinacji ropy naftowej, które faktycznie napędzają estońskie pojazdy. Dlatego też kraj, który eksportuje paliwa pod względem wartości, nadal wskazuje paliwa mineralne jako główną kategorię importu. Obydwa strumienie paliw służą niemal całkowicie różnym celom i żaden z nich nie zastępuje drugiego na krajowym rynku Estonii.

Maszyny i urządzenia mechaniczne dodały 9,92% (2,32 miliarda dolarów), zajmując czołową czwórkę zdominowaną przez elektronikę, pojazdy, paliwa i sprzęt przemysłowy. Tworzywa sztuczne stanowiły 3,75% (879,23 mln USD), a produkty farmaceutyczne 3,43% (804,23 mln USD), a kategoria ta ukształtowana jest przez ograniczoną krajową produkcję leków. Żelazo i stal dodały 3,23% (758,20 mln dolarów) w związku z trwającą budową. Drewno i artykuły z drewna stanowiły 3,00% (704,12 mln USD), czyli mniej niż pozycja tej samej kategorii po stronie eksportu, ale nadal godne uwagi w przypadku kraju posiadającego tak rozległe lasy, co wskazuje na łańcuch dostaw, w którym surowe lub półprzetworzone drewno przekracza granicę więcej niż raz, zanim trafi do ostatecznego nabywcy. Artykuły z żelaza lub stali dodały 2,75% (644,47 mln dolarów), a instrumenty optyczne, fotograficzne i medyczne zamknęły pierwszą dziesiątkę z wynikiem 2,23% (522,54 mln dolarów).

Niemcy wyprzedziły Chiny i Finlandię na szczycie listy dostawców

Niemcy dostarczył 11,12% estońskiego importu o wartości 2,61 miliarda dolarów, co stanowi największe pojedyncze źródło. Chiny zajął drugie miejsce z wynikiem 9,27% (2,17 miliarda dolarów), a Finlandia z wynikiem 8,64% (2,02 miliarda dolarów), co stanowi główny kierunek eksportu Estonii, ale dopiero trzeci pod względem importu. Łącznie ci trzej dostawcy stanowili 29,03% całkowitej wartości importu w 2023 r., co stanowi znacznie mniej skoncentrowaną pierwszą trójkę niż 36,20% odnotowane po stronie eksportu Estonii.

Kategoria celna „Inna Europa, gdzie indziej niesklasyfikowana”, obejmująca przesyłki niepodzielone na konkretny kraj, dodała 6,69% (1,57 miliarda dolarów). Litwa wniósł 6,58% (1,54 miliarda dolarów), a Polska dodał 6,43% (1,51 miliarda dolarów). Łotwa wniósł 5,16% (1,21 miliarda dolarów), a Szwecja 4,80% (1,13 miliarda dolarów). Włochy dodał 3,06% (717,62 mln dolarów), a Holandia zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 3,01% (706,02 mln dolarów). Pojawia się tu także każdy sąsiad z krajów bałtyckich i nordyckich, który zajmuje ważne miejsce na liście eksportowej Estonii, co podkreśla, jak duża część handlu w tym regionie przemieszcza się w obu kierunkach, a nie w jedną stronę.

Import i eksport poruszają się niemalże krok po kroku

Całkowita wielkość importu Estonii przez prawie pięć lat przebiegała według niemal tej samej ścieżki, co całkowity eksport. W 2019 r. wyniósł 18,67 mld dolarów, a następnie spadł do 17,76 mld dolarów w 2020 r., gdy pandemia ograniczyła handel światowy. Wartość ta wzrosła do 24,20 miliardów dolarów w 2021 r., a w 2022 r. wzrosła jeszcze bardziej do 27,54 miliardów dolarów, co stanowi szczyt w tym pięcioletnim okresie. Całkowita suma 23,44 miliardów dolarów w 2023 r. oznaczała spadek o 14,88% w stosunku do tego szczytu.

W tym zbiorze danych sumy importu i eksportu Estonii ściśle pokrywają się ze sobą w każdym roku, osiągając szczyt w 2022 r. i spadając o prawie dokładnie taki sam procent w 2023 r. Tego rodzaju symetria jest nietypowa i wskazuje na gospodarkę, w której importowane komponenty, maszyny i paliwo trafiają bezpośrednio do tego, co jest produkowane i wysyłane z powrotem, a nie dwie strony księgi przemieszczają się z całkowicie odrębnych powodów. Spowolnienie po jednej stronie handlu Estonii równie szybko objawia się po drugiej stronie.

To ścisłe powiązanie oznacza również, że dane dotyczące handlu Estonii szybko reagują na zmiany w popycie regionalnym, a nie pozostają w tyle, tak jak mogłaby to zrobić bardziej izolowana gospodarka. Biorąc pod uwagę, w jakim stopniu listy importu i eksportu pokrywają się z tymi samymi nordyckimi i bałtyckimi sąsiadami, spowolnienie w Finlandii, Niemczech lub szerszej strefie euro prawdopodobnie pojawi się po obu stronach danych handlowych Estonii w tym samym okresie sprawozdawczym, a nie najpierw w eksporcie, a dopiero później w imporcie.