Dane dotyczące importu Madagaskaru: 4,82 mld dolarów w 2023 r., spadek o 14,18%

Paliwo i żywność dominują w rachunku importowym Madagaskaru

Madagaskar zaimportował w 2023 r. towary o wartości 4,82 mld dolarów, co oznacza spadek o 14,18% w porównaniu z 5,61 mld dolarów w 2022 r. Paliwa mineralne zajmowały pierwsze miejsce we wszystkich kategoriach importu, stanowiąc 20,67% całości, o wartości 995,40 mln dolarów. Madagaskar nie produkuje własnej ropy naftowej, więc jest całkowicie zależny od importowanego paliwa. Duża część tego paliwa dociera w postaci rafinowanego produktu wysyłanego od eksporterów z Zatoki Perskiej, takich jak Oman, którego położenie na szlakach handlowych na Oceanie Indyjskim sprawia, że jest to naturalny regionalny dostawca dla gospodarek wyspiarskich, takich jak Madagaskar. To położenie geograficzne ma większe znaczenie niż w przypadku kraju z łatwiejszym dostępem do alternatywnych dostawców, ponieważ transport rafinowanego paliwa na większe odległości zwiększa koszty, na które mniejsza, biedniejsza gospodarka nie może sobie pozwolić. Maszyny przyczyniły się do wzrostu o 8,27% (398,13 mln USD), a maszyny elektryczne o 5,63% (271,39 mln USD). Zboża, głównie ryż, zajęły czwarte miejsce z udziałem 5,54% (266,94 mln dolarów). Import ryżu na Madagaskar wzrósł z 262 002 ton w 2024 r. do ponad 800 000 ton w 2025 r., częściowo wskutek taniego importu podcinającego ceny lokalnej produkcji oraz suszy i cyklonów okresowo zakłócających krajowe zbiory, mimo że ryż jest podstawową uprawą kraju. W odpowiedzi rząd Madagaskaru podniósł cła na importowany ryż do 20% i wszczął dochodzenie WTO w sprawie środków ochronnych, którego celem było ochrona krajowych plantatorów przed, zdaniem urzędników, nieuczciwą konkurencją cenową z zagranicy.

Pojazdy dodały 4,76% (229,15 mln dolarów), a tłuszcze i oleje zwierzęce, roślinne i mikrobiologiczne – 4,13% (198,96 mln dolarów). Dostarczone produkty farmaceutyczne stanowiły 3,58% (172,64 mln USD), a sól, siarka i kamień dodały 3,25% (156,61 mln USD). Tworzywa sztuczne stanowiły 2,98% (143,53 mln dolarów), a artykuły z żelaza i stali zamknęły pierwszą dziesiątkę z udziałem 2,93% (141,09 mln dolarów). Oprócz paliwa i ryżu, na tej liście znajduje się zwykły koszyk przemysłowy i konsumencki rozwijającej się gospodarki wyspiarskiej, która wciąż buduje własną bazę produkcyjną, importując dobra inwestycyjne i gotowe produkty, zamiast wytwarzać większość z nich na rynku krajowym. Ten schemat jest typowy dla gospodarek o niskich dochodach znajdujących się na wczesnym etapie industrializacji, gdzie budowanie lokalnych mocy produkcyjnych w zakresie maszyn, pojazdów i produktów farmaceutycznych zajmuje znacznie więcej czasu niż zwykły zakup gotowych towarów z zagranicy.

Chiny są liderem wśród dostawców, a Oman zajmuje odległe, ale znaczące drugie miejsce

Chiny zapewnił 16,99% importu Madagaskaru w 2023 r. o wartości 818,47 mln dolarów, czyli więcej niż z jakiegokolwiek innego źródła. Oman uplasował się na drugim miejscu z 13,47% (648,80 mln USD), co stanowiło prawie wyłącznie dostawy paliw, które w dużej mierze wyjaśniają skalę kategorii paliw mineralnych. Francja zajął trzecie miejsce z 11,23% (540,70 mln dolarów), kontynuując stosunki handlowe z epoki kolonialnej widoczne również po stronie eksportu Madagaskaru. Razem te trzy największe źródła odpowiadały za 41,69% całkowitej wartości importu, co stanowi umiarkowany podział koncentracji pomiędzy azjatyckim centrum produkcyjnym, eksporterem energii z Zatoki Perskiej i wieloletnim europejskim partnerem handlowym.

Indie dostarczył 8,73% (420,68 mln dolarów), głównie ryż i inne podstawowe artykuły spożywcze. Republika Południowej Afryki wniósł 5,55% (267,23 mln dolarów), a Zjednoczone Emiraty Arabskie dodał 5,01% (241,11 mln dolarów), co stanowi kolejne centrum energetyczne i handlowe w Zatoce Perskiej. Belgia dostarczył 3,96% (190,63 mln dolarów), a Mauritius dostarczył 3,91% (188,38 mln dolarów), co odzwierciedla jego rolę jako regionalnego centrum handlu i logistyki na południowo-zachodnim Oceanie Indyjskim. Malezja dodał 3,05% (146,97 mln dolarów), a Egipt zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 2,43% (117,22 mln dolarów).

Import spadł ze szczytu w 2022 r

Całkowity import Madagaskaru w ciągu ostatnich pięciu lat podążał mniej więcej tą samą zmienną ścieżką, co eksport. W 2019 r. wyniosła 3,94 mld dolarów, w 2020 r. spadła do 3,22 mld dolarów, ponieważ pandemia zakłóciła handel światowy, następnie wzrosła do 4,41 mld dolarów w 2021 r., a w 2022 r. ponownie wzrosła do 5,61 mld dolarów, czyli do najwyższego punktu w pięcioletnim okresie. W 2023 r. spadła do 4,82 mld dolarów, co oznacza spadek o 14,18% w stosunku do wartości maksymalnej.

Gwałtowny wzrost w 2022 r. zbiega się z tym samym światowym wzrostem cen energii i żywności, który w tym roku odbił się na rachunkach za import w krajach rozwijających się, zanim ceny ponownie spadły w 2023 r. Dochody Madagaskaru z eksportu niklu i wanilii kształtują się według podobnego, ale nie identycznego cyklu. To niedopasowanie oznacza, że różnica między tym, co dany kraj zarabia za granicą, a tym, co kraj musi kupić na paliwo i żywność, może z roku na rok znacznie się zwiększać lub zmniejszać, w zależności od tego, który zestaw cen towarów będzie się zmieniać szybciej. W kraju tak uzależnionym od importowanego paliwa i sektorze uprawy ryżu, który wciąż pracuje nad samowystarczalnością, prawdopodobnie przez wiele lat jego rachunki za import będą ściśle śledzić światowe ceny towarów. Ten wzorzec prawdopodobnie będzie się utrzymywał do czasu, gdy krajowa produkcja ryżu i wszelkie przyszłe inwestycje w energię znacząco zmniejszą obecną zależność kraju od zagranicznych dostawców w obu przypadkach.