Importgegevens Madagaskar: $4,82 miljard in 2023, een daling van 14,18%

Brandstof en voedsel domineren de importwet van Madagaskar

Madagaskar importeerde in 2023 voor 4,82 miljard dollar aan goederen, een daling van 14,18% ten opzichte van 5,61 miljard dollar in 2022. Minerale brandstoffen stonden bovenaan elke importcategorie met 20,67% van het totaal, met een waarde van 995,40 miljoen dollar. Madagaskar produceert zelf geen ruwe olie en is dus volledig afhankelijk van geïmporteerde brandstof. Een groot deel van die brandstof komt aan als geraffineerd product dat wordt aangevoerd vanuit Golfexporteurs zoals Oman, wiens ligging langs de handelsroutes in de Indische Oceaan het land tot een natuurlijke regionale leverancier maakt voor eilandeconomieën zoals Madagaskar. Die geografie is van groter belang dan voor een land met gemakkelijker toegang tot alternatieve leveranciers, omdat het vervoer van geraffineerde brandstof over langere afstanden kosten met zich meebrengt die een kleinere, armere economie zich moeilijk kan veroorloven te absorberen. Machines droegen 8,27% bij (398,13 miljoen dollar) en elektrische machines 5,63% (271,39 miljoen dollar). Granen, grotendeels rijst, stonden op de vierde plaats met 5,54% ($266,94 miljoen). De rijstimport in Madagaskar steeg van 262.002 ton in 2024 naar meer dan 800.000 ton in 2025, deels gedreven door goedkope import die de lokale productieprijzen onderbood en door droogte en cyclonen die periodiek de binnenlandse oogsten verstoorden, ondanks dat rijst het hoofdgewas van het land was. Als reactie daarop verhoogde de regering van Madagaskar de tarieven op geïmporteerde rijst tot 20% en lanceerde een WTO-vrijwaringsonderzoek gericht op het beschermen van binnenlandse telers tegen wat ambtenaren beschouwen als oneerlijke prijsconcurrentie uit het buitenland.

Voertuigen voegden 4,76% ($229,15 miljoen) toe, en dierlijke, plantaardige en microbiële vetten en oliën droegen 4,13% ($198,96 miljoen) bij. Farmaceutische producten leverden 3,58% ($172,64 miljoen), en zout, zwavel en steen voegden 3,25% ($156,61 miljoen) toe. Kunststoffen droegen 2,98% bij ($143,53 miljoen), en ijzer- en staalartikelen sloten de top tien af met 2,93% ($141,09 miljoen). Afgezien van brandstof en rijst leest deze lijst als de gewone industriële en consumentenmand van een zich ontwikkelende eilandeconomie die nog steeds haar eigen productiebasis uitbouwt en kapitaalgoederen en eindproducten importeert in plaats van de meeste daarvan in eigen land te produceren. Dat patroon is typerend voor economieën met lage inkomens die zich in een vroeg stadium van de industrialisatie bevinden, waar het opbouwen van lokale productiecapaciteit voor machines, voertuigen en farmaceutische producten veel langer duurt dan het simpelweg kopen van eindproducten uit het buitenland.

China is de koploper op het gebied van de leveranciers, met Oman op een verre maar opmerkelijke tweede plaats

China leverde in 2023 16,99% van de import van Madagaskar, ter waarde van 818,47 miljoen dollar, meer dan welke andere bron dan ook. Oman staat op de tweede plaats met 13,47% ($648,80 miljoen), bijna uitsluitend brandstoftransporten die een groot deel van de omvang van de categorie minerale brandstoffen verklaren. Frankrijk eindigde op de derde plaats met 11,23% ($540,70 miljoen), waarmee de handelsrelatie uit het koloniale tijdperk ook aan de exportkant van Madagaskar werd voortgezet. Samen vertegenwoordigden deze top drie bronnen 41,69% van de totale importwaarde, een gematigde concentratieverdeling tussen een Aziatisch productiecentrum, een energie-exporteur uit de Golf en een al lang bestaande Europese handelspartner.

India leverde 8,73% ($420,68 miljoen), waarvan een groot deel rijst en andere basisvoedselproducten. Zuid-Afrika droeg 5,55% ($267,23 miljoen) bij, en Verenigde Arabische Emiraten voegde 5,01% ($241,11 miljoen) toe, een ander energie- en handelscentrum in de Golf. België leverde 3,96% ($190,63 miljoen), en Mauritius droeg 3,91% ($188,38 miljoen) bij, wat zijn rol als regionaal handels- en logistiek knooppunt voor de zuidwestelijke Indische Oceaan weerspiegelt. Maleisië voegde 3,05% ($146,97 miljoen) toe, en Egypte sloot de top tien af met 2,43% ($117,22 miljoen).

De import heeft zich teruggetrokken van een piek in 2022

De totale import van Madagaskar heeft de afgelopen vijf jaar ongeveer hetzelfde volatiele pad gevolgd als de export. Deze bedroeg in 2019 3,94 miljard dollar, daalde tot 3,22 miljard dollar in 2020 toen de pandemie de wereldhandel verstoorde, herstelde zich vervolgens tot 4,41 miljard dollar in 2021 en steeg verder naar 5,61 miljard dollar in 2022, het hoogtepunt van de periode van vijf jaar. Het daalde tot 4,82 miljard dollar in 2023, een daling van 14,18% ten opzichte van die piek.

De piek in 2022 komt overeen met dezelfde stijging van de mondiale energie- en voedselprijzen die dat jaar de importrekeningen in de ontwikkelingslanden trof, voordat de prijzen tot en met 2023 daalden. De eigen exportinkomsten van Madagaskar uit nikkel en vanille volgen een soortgelijke, maar niet identieke cyclus. Die mismatch betekent dat de kloof tussen wat het land in het buitenland verdient en wat het moet kopen voor brandstof en voedsel van jaar tot jaar aanzienlijk groter of kleiner kan worden, afhankelijk van welke reeks grondstoffenprijzen sneller beweegt. Een land dat zo afhankelijk is van geïmporteerde brandstof en een rijstteeltsector die nog steeds werkt aan zelfvoorziening, zal waarschijnlijk de komende jaren de mondiale grondstoffenprijzen op de voet blijven volgen. Dat patroon zal waarschijnlijk blijven bestaan totdat de binnenlandse rijstproductie en eventuele toekomstige energie-investeringen de huidige afhankelijkheid van het land van buitenlandse leveranciers voor beide op betekenisvolle wijze verkleinen.