Dane dotyczące handlu eksportowego Gambii: 83,45 mln USD w 2023 r., wzrost o 51,97%

Kraj bez szybów naftowych eksportuje głównie paliwo

W 2023 r. Gambia wyeksportowała towary o wartości 83,45 mln dolarów, co stanowi wzrost o 51,97% w porównaniu z 54,91 mln dolarów rok wcześniej. Paliwa mineralne prowadziły w każdej kategorii ze znaczną przewagą, a ich wartość wyniosła 60,11 mln dolarów, czyli 72,03% całości, co jest dziwnym wynikiem jak na kraj nieposiadający własnego krajowego wydobycia ropy. Gambia stała się subregionalnym węzłem reeksportu, a port w Bandżulu obsługuje około 90% handlu kraju, obsługując sąsiednie kraje, w tym Mali, Gwineę Bissau i Senegal. Paliwo importowane przez Bandżul i sprzedawane dalej na sąsiednie rynki, a nie paliwo wydobywane lub rafinowane w Gambii, prawie na pewno jest tym, co faktycznie reprezentuje ta kategoria eksportu.

Cukry i wyroby cukiernicze zajmowały odległe drugie miejsce z udziałem 5,67% (4,73 mln USD), a tłuszcze i oleje zwierzęce, roślinne lub mikrobiologiczne dodały 3,52% (2,94 mln USD). Owoce i orzechy stanowiły 3,45% (2,88 mln dolarów), a nasiona i owoce oleiste, głównie orzeszki ziemne, dodały 3,29% (2,75 mln dolarów), a kategoria ta jest powiązana z uprawą, która od pokoleń zakotwicza gospodarkę rolną Gambii. Uprawy generują około 40% dochodów dewizowych Gambii i zatrudniają około 70% siły roboczej w kraju, a produkcja orzeszków ziemnych, bawełny, sezamu i ogrodnictwo stanowią trzon tego sektora upraw pieniężnych. Ta długa historia rolnictwa wyjaśnia, dlaczego nasiona oleiste w ogóle w ogóle pojawiają się na tej liście eksportowej, mimo że kategoria ta stanowi obecnie zaledwie niewielki ułamek wielkości reeksportowanego handlu paliwami, która ją przyćmiewa.

Ryby i skorupiaki stanowiły 2,97% (2,48 mln dolarów), a jest to kategoria odzwierciedlająca niewielki, ale prawdziwy atlantycki przemysł rybny w Gambii. Przetwory z warzyw, owoców i orzechów dodały 2,27% (1,89 mln dolarów), a sól, siarka i pestki dodały 1,76% (1,47 mln dolarów). Żelazo i stal zajęły 1,17% (0,98 mln dolarów), a pojazdy zamknęły pierwszą dziesiątkę z udziałem 0,89% (0,75 mln dolarów), prawdopodobnie w związku z tą samą działalnością reeksportową, która dominuje w kategorii paliw, ponieważ Gambia nie produkuje własnych pojazdów. Poza paliwami żadna pojedyncza kategoria nie osiąga tutaj nawet 6% całości, a różnica między paliwami mineralnymi a wszystkim, co znajduje się pod nimi, jest ogromna, jak na standardy każdego kraju omawianego na tej stronie.

Gwinea Bissau kupuje prawie trzy czwarte wszystkiego, co sprzedaje Gambia

Gwinea Bissau kupił 71,02% eksportu Gambii w 2023 r. o wartości 59,27 mln dolarów, co stanowi niezwykle skoncentrowane jedno miejsce docelowe dla każdego kraju opisanego na tej stronie. Na drugim miejscu znalazł się Mali z udziałem 10,60% (8,85 mln dolarów), a Chiny z udziałem 6,93% (5,78 mln dolarów), zamykając pierwszą trójkę, która stanowiła 88,54% całkowitej wartości eksportu. Zarówno Gwinea Bissau, jak i śródlądowe Mali wpisują się w schemat reeksportu widoczny już w danych kategorii powyżej: żadne z nich nie produkuje własnej znaczącej ropy, a oba znajdują się w niewielkiej odległości od portu w Bandżulu.

Indie dodał 2,82% (2,35 mln dolarów), a Senegal wniósł 1,58% (1,32 mln dolarów). Senegal jest jedynym lądowym sąsiadem Gambii, otaczającym kraj ze wszystkich stron z wyjątkiem wybrzeża Atlantyku, co sprawia, że jego stosunkowo niewielki udział w eksporcie w tym kraju jest nieco zaskakujący, biorąc pod uwagę ogólną wielkość handlu regionalnego pomiędzy obydwoma krajami. Wielka Brytania zyskał 1,43% (1,19 mln dolarów), a Wietnam dodał 1,01% (0,84 mln dolarów). Hiszpania wniósł 0,89% (0,75 mln dolarów), Turcja miał 0,74% (0,62 mln dolarów), a Korea Południowa zamknął pierwszą dziesiątkę z wynikiem 0,68% (0,56 mln dolarów). Każdy kierunek spoza pierwszej trójki łącznie generuje zaledwie jedną dziesiątą całkowitej wartości eksportu Gambii.

Całkowity eksport wzrósł ponad trzykrotnie od 2019 r

Całkowity eksport Gambii rósł początkowo powoli, a następnie gwałtownie przyspieszył. W 2019 r. wyniósł 24,60 mln dolarów, a w 2020 r. wzrósł do 25,86 mln dolarów, na co w dużej mierze nie miały wpływu zakłócenia spowodowane pandemią, które mocniej uderzyły w wielu większych eksporterów. W 2021 r. ponownie wzrosła do 26,40 mln dolarów, co nadal stanowi skromne, stopniowe tempo wzrostu.

Następnie suma ta wzrosła ponad dwukrotnie do 54,91 mln dolarów w 2022 r. i ponownie wzrosła do 83,45 mln dolarów w 2023 r., co oznacza wzrost o 51,97% rok do roku. Przyspieszenie to ściśle pokrywa się z harmonogramem wzrostu światowych cen paliw po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Wyższe ceny paliwa sprawiłyby, że reeksport przez Bandżul byłby znacznie bardziej lukratywny w przeliczeniu na dolara, nawet bez jakiejkolwiek zmiany w fizycznej ilości paliwa faktycznie przepływającego przez port. Mała gospodarka reeksportowa, taka jak Gambia, może odnotować gwałtowne wahania głównych danych eksportowych w związku ze zmianami cen zachodzącymi tysiące mil dalej, na rynkach, na które nie ma wpływu. To, czy całkowity eksport Gambii będzie nadal rósł w tym tempie, czy też ustabilizuje się po normalizacji regionalnych cen paliw, będzie prawdopodobnie zależeć bardziej od rozwoju sytuacji na światowych rynkach energii niż od czegokolwiek specyficznego dla gospodarki lub produkcji Gambii.